چمدان : حمید بعیدی نژاد سفیر جمهوری اسلامی ایران در لندن در تازه‌ترین پست اینستاگرامی خود با اشاره به شرکت در سمینار لندن درباره حفظ بناهای باستانی توضیحاتی را درباره «تپه سیلک» ارائه داد.

بعیدی‌نژاد نوشت: امروز همایشی در لندن در خصوص تپّه سیَلک؛ این بنای مهم تاریخی ایران با حضور جمعی از متخصصان باستانشناسی جهان از آکادمیهای مهم و موزه های بزرگ جهان از موزه ی لوور، موزه متروپلیتن نیویورک ، موزه بریتانیا و همچنین هیاتی از بهترین متخصصان مراکز تحقیقاتی و دانشگاهی ایران به ریاست دکتر نوکنده مدیر موزه ملی ایران که خودشان شخصا نه تنها آثار مهمی در این زمینه تالیف کرده‌اند بلکه شخصا در تپّه سیلک کاوش‌های مهم باستانشناسی شرکت داشته‌اند، برگزار شد. بنده نیز این فرصت را داشتم که در این جلسه سخنرانی داشته باشم.

هدف این سمینار یادآوری ارزش تاریخی این بنای مهم به نسل جدید باستانشناسان و تاکید بر ضرورت ادامه کاوشهای باستانشناسی در این سایت مهم بود. کاوش‌های تپه سیلک که با تحقیقات و کاوش‌های پروفسور گیرشمن در بیش از هشتاد سال پیش شروع و بعد از وی نیز ادامه یافت، به گنجینه ظرف‌های طرحدار خاص سفال خود معروف شده است و آثار بسیار مهمی از آثار زندگی کهن منطقه را نیز در بر دارد و امروز موزه معروفی در دنیا نیست که بخشی را به سفال‌های اکتشاف شده در تپه سیلک اختصاص نداده باشد. بر اساس تخمین‌های تاریخی اشیاء تاریخی این تپه به حدود ۶ هزار سال پیش از میلاد یعنی هشت هزار سال پیش برمی گردد که در نوع خود قدیمی‌ترین زیستگاه انسانی کهن جهان محسوب میشود.

همچنین “زیگورات سیلک” با آنکه از زیگورات “اور” در عراق فعلی و زیگورات چغازنبیل در خوزستان کوچکتر و ساده تر است و تمامی آن هم از زیر خاک بیرون نیامده است، قدیمی ترین زیگورات جهان محسوب میشود که تاریخ آن به سه هزار سال قبل از میلاد بر میگردد. امروز بازسازی و باز آفرینی تپه سیلک و حفاظت از آن در برابر خطر گسترش شهر مهمترین وظیفه نسل امروز ماست و خوشحالیم که مسئولین فهیم شهر کاشان بویژه فرماندار ویژه شهر جناب آقای مؤمنیان به این موضوع مهم عنایت دارند اما این امر بیش از همه به بسیج مردمی و عزمی ملی نیاز دارد. همانگونه که پیشنهاد ما در همین جلسه نیز مورد حمایت قرار گرفت، سیلک بیش از همه چیز به یک سایت-موزه نیاز دارد تا مردم ما بجای آنکه آثار و سفالهای سیلک را در موزه های بزرگ دنیا ببینند، بتوانند آثار هویت فرهنگی خود را در خودِ سیلک به تماشا بنشینند.

همچنین ایرنا در گزارشی به این نشست پرداخت و نوشت: کنفرانس لندن در پایان نشست دو روزه با موضوع «بازبینی تپه سیلک و کاشان کهن» با اتفاق آرا در سندی پیشنهادی خواستار تشکیل کمیته‌ای مشورتی متشکل از کارشناسان، اندیشمندان و باستان شناسان برای حفاظت از این منطقه تاریخی ایران شد.

در این سند همچنین پیشنهادشده است که مجموعه مقالات، یافته‌ها و نتایج تحقیقات به‌عمل‌آمده درباره تپه سیلک به‌صورت دیجیتال بایگانی و در چارچوب یک تارنمای پیشرفته ارائه شود.

قرار شد در این رابطه «بنیاد میراث ایران» انگلیس، موزه ملی ایران و لوور فرانسه با یکدیگر همکاری کنند.

از دیگر موضوعات مطرح‌شده در این سند، برگزاری دو نشست تخصصی دیگر در رابطه با تپه سیلک در فرانسه و آلمان بوده است است.

اولین نشست تخصصی در این رابطه ۱۱ فروردین سال گذشته در لندن توسط «بنیاد میراث ایران’ برگزار شد؛ نشست سال جاری نیز که از دیروز آغاز به کارکرد در ادامه نشست سال گذشته و با حضور کارشناسان، اندیشمندان، اساتید دانشگاه و باستان شناسان از کشورهای مختلف بوده است.

سخنرانان طی دو روز گذشته با ارائه گزارش‌ها و مقالات خود ویژگی‌های تپه تاریخی سیلک و راهکارهای نگه داری از این منطقه باستانی را بررسی کردند. از ایران هیاتی متشکل از فرمانداری کاشان، مدیرکل موزه ملی ، اساتید حوزه باستان‌شناسی و سفیر جمهوری اسلامی در لندن حضور داشتند.

منطقه باستانی سیلک که سیالک، سی ارگ و سپید ارگ هم تلفظ کرده‌اند، نخستین خاستگاه مدنیت و شهرنشینی در دنیا شناخته می‌شود و در جنوب غربی شهر کاشان واقع‌شده است.

آثار به‌دست‌آمده از تپه سیلک بیانگر این است که چند هزار سال قبل در این تمدن، صنعت ذوب فلزات و ریخته‌گری وجود داشته و مردم با این حرفه آشنا بوده‌اند.

دوک‌های گلی و سنگی مربوط به هزاره‌های دوم و سوم پیش از میلاد که در سیلک پیداشده، نشان می‌دهد این منطقه از محل‌های بسیار قدیمی صنعت ریسندگی، نخ و بافت پارچه بوده است.

همچنین در سیلک، مردگان به‌صورت جمع شده و درحالی‌که سطح بدن با قشر نازکی از محلول گل اخرا پوشش داده‌شده بود، زیر کف منازل دفن می‌شدند.
محوطه باستانی سیلک کاشان ۲۴ شهریور ۱۳۱۰ با شماره ۳۸ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

جان کرتیس رئیس «بنیاد میراث ایران» در این باره گفت: تپه سیلک یکی از مهم‌ترین و قدیمی‌ترین آثار باستانی ایران به شمار می‌رود و تاریخ آن حتی ‌پیش از پاسارگاد است، اما خیلی شناخته‌شده نیست. این تمدن تاریخی باید نه‌تنها در ایران بلکه در جهان بهتر شناخته شود.

وی همچنین با بیان این که علاقه‌مندی زیادی نسبت به آثار باستانی ایران وجود دارد ، گفت: به‌عنوان نمونه ما به آثار موجود در کاشان علاقه‌مندیم که به لحاظ برخورداری از بناهای تاریخی عموماً مرتبط به قرن ۱۸ و ۱۹ بسیار حائز اهمیت است.

در پایان نشست امروز، سفیر کشورمان در گفت‌وگو با خبرنگاران ایرانی گفت: تپه سیلک در حوزه باستان‌شناسی یک بنای مهم تاریخی است که قدمت آن به بیش از ۶ هزار و ۵۰۰ سال می‌رسد و به دلیل این که آنجا همواره زیستگاه انسانی بوده از نظر باستان شناسان منطقه بسیار مهمی به شمار می‌رود و می‌توانند دوره‌های مختلف زیست انسان را در آنجا مطالعه کنند. بعیدی نژاد گفت : در تپه سیلک اشیای سفالی کشف‌شده که در بازشناساندن شیوه زندگی انسان در دوره‌های مختلف بسیار حائز اهمیت است.

وی یادآور شد که اولین بار، باستان‌شناس معروف فرانسوی ‘رومن گیرشمن’ کار باستان‌شناسی آنجا را آغاز کرد و اخیراً توجه باستان شناسان دوباره به آن منطقه جلب شده است.

بعیدی نژاد اضافه کرد که در جمهوری اسلامی ایران نیز توجه زیادی به تپه سیلک به‌عمل‌آمده و پس از انقلاب استخراج‌های جدیدی صورت گرفت و اشیای جدیدی کشف‌شده که به شناساندن تمدن کهن کاشان کمک می‌کند.

بنابر پیشنهاد مطرح‌شده در نشست امروز قرار شد که مجموعه مقالات ارائه‌شده در دو جلسه گذشته، پس از بازنگری و ویرایش آن توسط محققین در یک مجلد به چاپ برسد.