چمدان: سالهاست که مسئولان شورای خلیفه‌گری ارامنه جنوب در اصفهان بدون سفر به استان خوزستان ارتباطشان را با مسئولین استان خوزستان قطع کرده و با رهاسازی مدرسه، کلیسا و آرامستان ارامنه اهواز که بخشی از تاریخ این شهر محسوب می‌شوند موجب شده تا کلیه اموال کلیسا به سرقت رفته و آرامستان به صورت متروکه باقی بماند. اما جدیدترین خبر اینکه همین شورای خلیفه‌گری ارامنه جنوب در اصفهان چوب حراج به مدرسه ارامنه اهواز هم زده است تا در اصفهان هزینه شود.

مجتبی گهستونی در گفت‌و‌گو با خبرنگار چمدان در این باره گفت: پس از اطلاع رسانی‌های سال ۱۳۹۶ نگارنده درباره وضعیت بسیار فجیع کلیسا، آرامستان و مدرسه ارامنه اهواز بود که هیأتی از اصفهان به اهواز آمد و قول داد تا وضعیت کلیسا، مدرسه و آرامستان را سامان بدهند. اما شورای خلیفه‌گری با جمع کردن بخشی از وسایل مدرسه و انتقال به اصفهان، بخش قابل توجهی از اسناد مدرسه را که می‌توانست روزی در موزه مدرسه به نمایش درآید را در حیاط مدرسه آتش زد که همسایگان این مدرسه از دود ناشی از آتش اوراق کاغذی ابراز نگرانی کردند.

وی ادامه داد: البته همین شورای خلیفه‌گری اصفهان حدود ۳۰ سال پیش از ارامنه اهواز بودجه‌ای جمع کرد تا زمینی به وسعت ۲۲۰ متر در سمت جنوبی کلیسا خریداری و یک مجتمع ۵ طبقه شامل سالن جلسات، مهمان سرا و اقامتگاه پرسنل کلیسا بسازند. جنگ تحمیلی ساخت این مجتمع را متوقف کرد تا اینکه شورای خلیفه‌گری ارامنه جنوب اصفهان این زمین را حدود ۱۰ سال فروخت و درآمد حاصل از فروش آن ملک را بار دیگر به اصفهان انتقال داد. این موضوع موجب نگرانی ارامنه اهواز شد.

این فعال میراث فرهنگی و عضو انجمن تاریانا خوزستان تصریح کرد: حال خبر رسیده که مدرسه ارامنه اهواز با ۱۴۰۰ متر مساحت، متری یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان فروخته شده که جمع آن حدود دو میلیارد تومان می‌شود. البته چون بنا کاربری آموزشی دارد ناچار شدند ملک را با کمتر از یک سوم ارزش واقعی خرید و فروش کنند. چرا که در حال حاضر ارزش این ملک در آن منطقه متری سه میلیون تومان است که جمع آن حدود ۵ میلیارد تومان می‌شود. اما اگر شورای خلیفه‌گری، این مدرسه را از همین تاریخ به مدت ۵ سال با کاربری آموزشی اجاره می‌داد بعد ۵ سال می‌توانست حق کاربری آموزشی را بر طرف و سه برابر به قیمت ملک مورد نظر اضافه کند.

وی با بیان این که فارغ از مسائل مالی که به جامعه میراث فرهنگی مربوط نیست، بی‌تعهدی شورای خلیفه‌گری ارامنه جنوب در اصفهان برای حفاظت از املاک فرهنگی که جزئی از شناسنامه اهواز محسوب می‌شوند باید مورد تأکید قرار گیرد، افزود: خارج کردن پولی که می‌تواند در خود خوزستان هزینه شود موضوع قابل تأملی است. از استاندار خوزستان و فرماندار اهواز و مدیرکل میراث فرهنگی خوزستان و حتی شهرداری درخواست می‌شود که شورای خلیفه‌گری را مجاب کنند تا با بخشی از پول حاصل از فروش مدرسه، کلیسا و آرامستان را مرمت کنند.

گهستونی به این موضوع هم اشاره کرد که سال گذشته با پیگیری‌هایی که با کمک دوستان ارمنی‌اش در اهواز انجام داده سرانجام به وضعیت داخلی مدرسه سامان داده شده، به این امید که شورای خلیفه‌گری قصد دارد تا مدرسه را حفظ کند.

او گفت: این مدرسه تا پیش از این پیگیری‌ها وضعیت فجیعی داشت. اما دریغ که شورای خلیفه‌گری جنوب در اصفهان به فکر حفاظت از این مدرسه نیست و دلش می‌خواست که آن را بفروشد.

این روزنامه‌نگار و فعال میراث فرهنگی خوزستان تأکید کرد: کلیساها، مدارس و قبرستان‌های بسیاری در شهرهای اندیمشک، مسجدسلیمان، خرمشهر، آبادان و اهواز وجود دارند که همه حکایت از سابقه و اجتماع ارمنیان در این مناطق دارند. کلیساها و اماکن متعلق به ارمنیان استان خوزستان زیر نظر خلیفه‌گری ارامنه جنوب در اصفهان اداره می‌شود.

او ادامه داد: ضمنا مرمت کلیسای آبادان هیچ ربطی به شورای خلیفه‌گری ندارد و بودجه آن را سازمان میراث فرهنگی کشور تامین کرده است.

به گفته‌ گهستونی روزگاری در مرکز شهر اهواز شامل خیابان‌های فرعی و اصلی نادری، ۲۴ متری، سی متری انبوهی از ارامنه، آشوریان و کلدانی و صابئین مندایی در کنار مسلمانان زندگی می‌کردند. دو مدرسه دبستان و راهنمایی رافی و کارون ارامنه اهواز در اوایل دهه ۳۰ خورشیدی ساخته شدند و تنها مدرسه مختص پیروان ادیان الهی در اهواز بودند. در حاشیه این مدرسه یک کودکستان هم وجود داشت. البته در این مدرسه پیروان دیگر ادیان به جز مسلمانان هم درس می خواندند. روزگاری ۱۲ کلاس این مدرسه ارمنی پر بود از دانش آموزان مقطع دبستان و راهنمایی … تا اوایل دهه ۸۰ هم این مدرسه دانش آموز داشت. اما این مدرسه به دلیل کم کاری شورای خلیفه‌گری جنوب که در اصفهان مستقر است به حال خود رها شده است. کلیسا و مدرسه در کنار هم قرار دارند.

این فعال میراث فرهنگی افزود: در اهواز سال ۲۰۰۳ میلادی، فقط ۶۰ خانواده ارمنی در اهواز باقی ماندند و از آن زمان بود که چراغ کلاس‌های مدارس رافی و کارون یکی پس از دیگری خاموش شد. سرانجام این مدرسه با ۱۵ دانش آموز از میان صدها دانش آموز به سمت تعطیلی رفت.

زمین این مدرسه توسط یک خانم ارمنی به هیأت کلیسا که سال ۱۳۲۰ تاسیس شده اهدا می‌شود که در گوشه‌ای از حیاط مدرسه دفن شده و در ورودی کلاس‌های اول واقع شده است. با این حال ساخت این مدرسه توسط ژرژ میرزائیان دندانپزشک اهوازی انجام شد.