چمدان: نقشه‌کش آلمانی هاینریش هامر که حدود سال ۱۴۹۰ در فلورانس کار می‌کرد و نقشه‌هایش را با نام لاتین هنریسوس مارتلوس جرمانوس امضا می‌کرد نقشه‌ای را که گفته می‌شود کلمب در سفرش از آن استفاده کرده است با ده‌ها افسانه و متون تشریحی به لاتین در سال ۱۴۹۱ کشید. بیشتر نوشته‌های این نقشه برای قرن‌های طولانی کمرنگ شده بود و قابل خواندن نبود.

اما اکنون گروهی از دانشمندان موفق شده‌اند با فناوری‌های جدیدی، بسیاری از این متون غیرقابل خواندن را رمزگشایی و طی این فرآیند شاخص‌های جدیدی درباره منابعی که هامر برای خلق این نقشه به آنها مراجعه کرده است کشف کنند. این یافته‌ها تایید می‌کند که نقشه جغرافیایی هامر تاثیر شگرفی در نقشه‌های بعد از خودش برجای گذاشته که از آن جمله می‌توان به نقشه معروف مارتین والدسیمولر در سال ۱۵۰۷ اشاره کرد؛ نقشه‌ای که در آن برای اولین‌بار در تاریخ از واژه «آمریکا» استفاده شد.

جزییات نقشه هاینریش هامر

هامر و کلمب

چت فن دوزر، مورخ و نقشه‌شناسی که سرپرستی این گروه پژوهشی را به عهده دارد در این خصوص می‌گوید: «برخلاف افسانه‌ای معروف، اروپاییان قرن پانزدهم اعتقاد نداشتند که کلمب در پهنای زمین مسطح دریانوردی کرده است. بلکه درک آنها از جهان بسیار متفاوت از نگاه ما بود و نقشه هامر بازتابی از این طرز تفکر است. نقشه هامر، اروپا و دریای مدیترانه را کم‌وبیش دقیق یا دست‌کم قابل شناسایی نشان می‌دهد. اما آفریقای جنوبی به‌طرز عجیبی شکلی شبیه به چکمه با نوک به سمت شرق دارد و حتی آسیا هم بدشکل است.»

براساس گزارش نشنال‌جئوگرافیک، در این نقشه جزیره‌ای بزرگ در اقیانوس آرام جنوبی درست جایی‌که باید استرالیا باشد دیده می‌شود. این ترسیم احتمالا ثمره یک پیش‌فرض درست است چون اروپاییان تا یک قرن بعد از تاریخ ترسیم این نقشه هنوز استرالیا را کشف نکرده بودند. درحقیقت، هامر اقیانوس آرام جنوبی را با جزایری خیالی پر کرده است تا فضاهای خالی نقشه را برای زیبایی تقسیم‌بندی کرده باشد.

  فیلم│ لوگوی گوگل اولین اطلس امروزی دنیا شد│ بزرگداشت نقشه‌هایی که «تئاتر جهان» بودند
بخشی از متن نقشه هامر که با تصویربرداری چندطیفی نشان داده می‌شود. به‌نظر می‌رسد این متن درباره سواحل آسیا توضیح می‌دهد

تخیل جغرافیایی دیگری که برپایه آن هامر در سفر کلمب به آمریکا کمک کرد جهت ژاپن بود. در عصری که این نقشه کشیده شده است اروپایی‌ها می‌دانستند ژاپن وجود دارد اما اطلاعات کمی درباره جغرافیای آن داشتند.

در آن‌زمان نوشته‌های مارکوپولو که بهترین منبع اطلاعاتی دردسترس درباره شرق آسیا بود درباره جغرافیای این جزیره هیچ توضیحی نمی‌داد. نقشه هامر نشان می‌دهد که ژاپن از شمال به جنوب می‌رود. این مسیر درست است اما تقریبا با اطمینان بسیاری، این‌بار هم مثل استرالیا بخت با هامر یار بوده که توانسته چنین پیش‌فرض درستی ترسیم کند. زیرا هیچ نقشه شناخته‌شده دیگری مربوط به آن دوره وجود ندارد که ژاپن را با این جهت صحیح نشان دهد.

بیشتر متون روی نقشه هامر کمرنگ شده و غیرقابل خواندن هستند

پسر کلمب، فردیناند کلمب، در نوشته‌هایش می‌نویسد که پدرش فکر می‌کرد ژاپن در جهت شمال به جنوب است و این بدان‌معنی است که کاشف آمریکا احتمالا از نقشه هاینریش هامر به‌عنوان مرجع استفاده کرده است.

وقتی در ۱۲ اکتبر ۱۴۹۲ یا به‌عبارتی ۲۱ اکتبر براساس تقویم گرگوری سبک جدید (۵۲۶ سال پیش در چنین روزهایی) کلمب در بنادر هند غربی لنگر انداخت و دنبال ژاپن گشت همچنان فکر می‌کرد که در مسیر آسیا پیش رفته و به مقصدش رسیده است.

فن دوزر در کتاب جدیدش که نتایج چند سال پژوهش‌هایش را در آن منتشر کرده می‌نویسد: «احتمالا کلمب متقاعد شده بود که ژاپن باید جایی همان نزدیکی‌ها باشد زیرا در جهت مسیری پیش رفته بود که نقشه هامر پیشنهاد می‌داد باید بین اروپا و ژاپن باشد. این درحالی‌است که کلمب به آمریکا رسیده بود و در طول سواحل آمریکای مرکزی و جنوبی دریانوردی می‌کرد و حتی در سفرهای بعد از سفر اول همچنان تصور می‌کرد منطبق بر نقشه هامر در سواحل آسیا کشتی می‌راند.»

شیوه تصویربرداری چندطیفی در طول موج‌های مختلف نور از نقشه عکس می‌گیرد و درنهایت بهترین ترکیب طول موج را برای خواندن نوشته‌ها پردازش می‌کند

کپسول زمان

ابعاد نقشه هامر در ابعاد ۱۰۶ سانتیمتر در ۱۸۳ سانتیمتر است. نقشه‌ای تا این حد بزرگ در آن دوره، کالایی مجلل به‌شمار می‌رفت که احتمالا هزینه‌های آن را یکی از افراد طبقه اشراف تامین کرده است. این نقشه را فردی ناشناس در سال ۱۹۶۲ به دانشگاه ییل در آمریکا اهدا کرد و اکنون در کتابخانه کتاب‌های نادر و نسخ خطی این دانشگاه نگهداری می‌شود.

درطول قرن‌های متمادی، بیشتر متون نوشته‌شده در سطح نقشه کمرنگ شده‌اند و تقریبا به‌طور کامل رنگ جوهر آنها رفته است. اما در سال ۲۰۱۴ فن دوزر فرصتی مطالعاتی پیدا کرد که به‌کمک آن و با همکاری گروهش توانست از شیوه جدیدی با عنوان «تصویربرداری چندطیفی» برای خواندن متن‌های مخفی استفاده کند.

در این شیوه، این دانشمندان در طول موج‌های مختلفِ نور، صدها عکس از نقشه گرفتند و سپس برای یافتن ترکیبی از طول موج که بیشترین امکان خواندن نقشه را ارائه می‌داد این تصاویر را پردازش کردند.

نقشه معروف مارتین والدسیمولر در سال ۱۵۰۷ که در آن برای اولین‌بار در تاریخ از واژه «آمریکا» استفاده شد