چمدان: «خانه مسافر» این روزها دوباره کلید واژه پر تکراری در گردشگری کشور شده است. این بار بهانه حضور «خانه مسافرها» در سامانه‌های رزرو اینترنتی است و برخی تلاش می‌کند «خانه مسافرها» را انحصاری کنند و برخی در تلاش برای حذف آنها هستند. این فشارها تا تهدید به فلیتر کردن سایت‌ها نیز پیش رفته است، هرچند برخی سایت‌ها اعلام کرده‌اند حتی حاضر به همکاری با سازمان میراث فرهنگی هستند تا «خانه مسافرها» ساماندهی شود.

ولی تیموری معاون گردشگری کشور در جدیدترین اظهارنظر خود به موضوع «خانه مسافرها» ورود کرده و خواستار آن شده به جای نام «خانه مسافر» از نام «مراکز اقامت رسمی» استفاده شود. او در پاسخ به سوالی درباره بدنام کردن خانه مسافرها توسط هتل‌ها نیز گفته است: «من اینها را می‌دانم، شما هم می‌دانید اما ما می‌خواهیم همکاری بخش‌های مختلف را داشته باشم. برای شما چه فرقی می‌کند به جای «خانه مسافر» بنویسید «مراکز اقامت رسمی گردشگری!» … بله من و شما به این حواشی واقف هستیم اما همه خواننده‌های ما از این موضوع اطلاع ندارند.»

معاون گردشگری کل کشور درخواست کرده است : «نگویید خانه مسافر بگوید مراکز اقامت رسمی. چون طرح را به حاشیه می‌برد. بگویید مراکز اقامت رسمی. چون گزارش که چاپ شد یکی می‌آید در میان این همه برنامه، می‌گوید خانه مسافر‌ها را هم وارد طرح کردند. این اسم خانه مسافر ذهن را به جای دیگری می‌برد.»

پیش از نیز البته رئیس سازمان میراث فرهنگی در توییتی گفته بود که «خانه» در استانداردهای جهانی گردشگری جایی ندارد. این گفته در حالی است که شرکت‌های بزرگی در سطح جهان مشغول اجاره خانه در کشورهای بسیاری به گردشگران هستند و «خانه» به عنوان یک مرکز اقامتی در کنار انواع مراکز دیگر مانند هتل‌ها، هاستل‌ها و کمپ‌ها پذیرفته شده است. با این وجود ساماندهی نشدن خانه مسافرها و روشن نبودن وضعیت آنها از جمله در دسترس نبودن لیست خانه‌هایی که در سطح کشور مجوز خانه مسافر دارند، باعث ایجاد حاشیه دائمی شده است.

فشار همه جانبه هتل‌ها

هتل‌داران بارها به بهانه‌های مختلف خانه مسافرها را سیبل انتقادات خود کرده‌اند. جه بحث ارزی شدن نرخ هتل‌ها در میان بوده و چه بحث کمک‌های دولتی، «خانه مسافر» کلید واژه انتقادات هتل‌داران بوده است. تمام صنف هتل‌داران در زمینه خانه مسافر گویا موضعی مشخص دارند. موضعی که بارها توسط اعضای انجمن‌های صنفی هتل‌داران تکرار شده است. این انتقادات گاهی همراه با راهکار برای تعامل بوده و گاهی سویه حذف خانه مسافرها را از بازار رقابت با هتل‌ها داشته است.

حسن سیادتان رئیس جامعه هتلداران فارس از جمله اعضای صنف هتلداران است که بارها درباره آسیب خانه مسافرها بر صنعت هتلداری ایران تاکیده کرده است: «در زمان شکل‌گیری این خانه‌ها قرار بود تعدادی از آن‌ها تحت نظارت هتل‌ها قرار گیرند تا از نظر بهداشتی و امنیتی ساماندهی شوند. این جریان بعدها تغییر شکل داد و شرکت‌های اقماری شکل گرفت که در تمام استان‌ها گسترده شده‌اند و میلیاردها تومان سود از کنار آن به دست می‌آورند. این درحالی است که واحدهای اقامتی بخشی تخصصی هستند و باید زیر نظر تشکل‌های صنفی قرار گیرند تا منافع هر دو طرف تأمین شود.»

هتلداران بارها با پیوند زدن خانه مسافرها با مسائل اخلاقی و امنیتی درصدد حساس‌سازی نهاد‌های دیگر برای برخورد با خانه مسافرها بوده‌اند. محمد قانعی رییس اتحادیه هتلداران خراسان رضوی در نشست مشترک هتل‌داران با رئیس سازمان میراث فرهنگی موضوع خانه مسافرها را این چنین مطرح کرده است: «این خانه‌ها در زمانی که مشهد جای اقامتی نداشت شکل گرفتند، اما شرایط عوض شده، اکنون ۲۲۰ هتل، ۴۲۰ هتل‌آپارتمان، ۶۰۰ مسافرخانه و ۵۰۰ زائرسرا و مهمانخانه دولتی داریم. درحالی که تابستان و عید نزدیک به ۱۰ هزار کلاس درس برای اسکان مسافران آماده می‌کنند که اصلا در شأن مسافران و فرهنگی‌ها نیست و متأسفانه شاهد مسائل خاص اخلاقی در آن‌ها بوده‌ایم که به شبکه‌های خارجی نیز کشیده است.»

اما تلاش هتل‌داران برای حذف خانه مسافرها یا به روایت معاون گردشگری کشور بدنام کردن آنها تنها جنبه رسانه‌ای ندارد. خلیقی از مدیران سایت‌های رزرو گردشگری که به تازگی به دلیل قرار دادن خانه مسافرها در بسته فروش خود با مشکل روبرو شده‌اند پیش از این به چمدان گفته بود: «این اتفاق به دلیل شیطنت و فشار بخش خصوصی و هتل‌ها بود. با این وجود مجموعه ما به همراه مجموعه‌های مشابه جلسه‌ای با مدیران گردشگری داشتیم و آمادگی خود جهت همکاری و حل موضوع اعلام کردیم.»

  فهرستی از خانه مسافرها وجود ندارد | شرکت مرتبط با میراث فرهنگی انحصاری برخورد می‌کند | هتل‌ها و بخش خصوصی شیطنت می‌کنند

کلاف سردرگم خانه مسافر

مشخص نبودن وضع استانداردسازی و مجوزدهی به خانه مسافرها باعث شده که ظرفیتی که قرار بود خانه‌های بدون مجوز را سر و سامان بدهد، خود به چالش دیگری برای گردشگری تبدیل شود. حال معاون گردشگری کل کشور با تلاش برای تغییر اسم خانه مسافر به مراکز اقامت رسمی درصدد است که تاثیرات تبلیغات منفی را پاک کند. این در حالی است که سیاست گذاری‌های این عرصه نیز نیازمند بازنگری است تا با شفاف شدن نحوه استفاده از «خانه» در اقامت گردشگری مانند بقیه کشورهای جهان، شاهد برخوردهای صفنی با موضوع خانه مسافرها نباشیم. خانه مسافرها به دلیل ارزانی یکی از کزینه‌های مهم گردشگری برای اقشار متوسط است که حاضر به هزینه در هتل‌ها با قیمت‌های بالاتر و خدمات حداقلی نیستند.

  نحوه فعالیت بزرگ‌ترین درگاه اینترنتی ارائه‌دهنده خانه‌مسافر جهان │ امنیت مسافر و میزبان چگونه تامین می‌شود؟ | پیش‌بینی رشد ۸٫۷ درصدی خدمات آنلاین سفر