چمدان: نصرالله ابراهیمی در گفت‌وگو با خبرنگار چمدان با اعلام این خبر افزود: عمارت ملک از سال ۱۳۹۰ از محل اعتبارات استانی در تملک میراث فرهنگی درآمد. در این عمارت از پیش انقلاب و شروع انقلاب افراد کم بضاعت و مهاجران جنگ تحمیلی سکنی گزیده بودند اما پس از آن‌که ما این عمارت را تملک کردیم، اقدامات حقوقی برای تخلیه افراد ساکن در عمارت انجام شد.

‌معاون میراث فرهنگی استان بوشهر افزود: علت تاخیر در تخلیه این بود که گرفتن حکم تخلیه از مراجع قضایی و امنیتی و اجتماعی فرآیندی طولانی است اما خوشبختانه با پیگیری‌های معاون سیاسی استاندار و فرماندار و دستگاه‌های اجرایی مانند کمیته امداد و بهزیستی و شهرداری و سازمان میراث فرهنگی اقدامات اولیه انجام شد.

وی با تشریح این که تخلیه عمارت در دو بخش انجام شده و گام نخست منتج به تخلیه عمارت اصلی شده است، توضیح داد: گروهی در عمارت اصلی و گروهی در اطراف عمارت و در حیاط آن ساکن بودند، در فاز نخست کلیه ساکنان و خانوارهایی که داخل عمارت اصلی ساکن بودند با کمک دستگاه‌های ذی ربط تخلیه و جابجا شدند و در حال حاضر مجموعه خالی از سکنه است.

او با اشاره به این که اقدامات حفاظتی اولیه در بنا صورت گرفته تا افراد دیگر جایگزین نشوند، ابراز امیدواری کرد که تخلیه ساکنان داخل حیاط مرکزی و محیط اطراف هم به زودی انجام شود چرا که حکم تخلیه دو سال پیش گرفته شده است و اکنون فرمانداری و استانداری و میراث فرهنگی و بهزیستی و کمیته امداد در نظر دارند با کمک یکدیگر در خصوص جابه جایی این افراد اقدام کنند.

وی با اشاره به تخلیه عمارت اصلی تأکید کرد که آغاز کارهای مرمتی و واگذاری بنا به بخش خصوصی از امروز در دستور کار این اداره کل قرار گرفت. هر چند این بنا در دورانی که هنوز تملک نشده بود، هم مورد حفاظت اولیه قرار گرفت و اقداماتی همچون تعویض سقف‌ها و تقویت برج‌ها و بخشی از دیواره‌های بنا انجام شد. البته زمانی هم که در این بنا کسی ساکن نبوده است، این عمارت نیازمند اقدامات مرمتی و حفاظتی اساسی بوده است.

ابراهیمی با تأکید بر این که اگر در ۳۰ سال گذشته اقدامات مرمتی اولیه بر روی عمارت تاریخی ملک صورت گرفته بود اکنون بنا دچار آسیب جدی نبود، افزود: هر چند اقداماتی همچون تعویض سقف‌ها و پشت‌بام‌ها و عایق آن‌ها سبب شد که بنا در طول زمان بیشتر تاب بیاورد و استحکام بخشی و ظاهر خود را حفظ کند.

 

وی در خصوص مبلغ مورد نیاز برای مرمت این عمارت به خبرنگار چمدان گفت: پیش‌بینی نخستین آن است که مرمت این بنا بالغ بر ۱۰ تا ۱۵ میلیارد تومان اعتبار نیاز است. البته این بنا در اختیار صندوق حفظ و احیا است و قرار است پس از مرمت برای احیا به آن کاربری فرهنگی – گردشگری داده شود.

ابراهیمی با بیان این که مرمت بنا در مزایده انجام نمی‌شود اما واگذاری از طریق صندوق احیا انجام می‌شود، گفت: در ابتدا قرار بود صفر تا صد کار به بخش خصوصی واگذار شود اما زمان‌بری تخلیه ساکنان سبب شده تا هیچ سرمایه‌گذاری تمایل به مرمت و احیا بنا نداشته باشند. بنابراین ابتدا مرمت بنا صورت می‌گیرد و سپس صندوق آن را واگذار می‌کند. به نظر می‌رسد پس از مرمت حتما سرمایه‌گذاران زیادی به این سمت روی می‌اورند که بتوانند این جا سرمایه‌گذاری کنند و بنا به بخشی فرهنگی- تفریحی- گردشگری در منطقه تبدیل شود.

به گزارش چمدان، عمارت ملک بوشهر مربوط به اواخر دوره قاجار است و در محله بهمنی شهرستان بوشهر، در خیابان ماهینی کوچه ملک واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۷ آذر ۱۳۷۷ با شمارهٔ ثبت ۲۱۸۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. مساحت زیربنای عمارت ملک ۴۰۰۰ متر مربع بوده و در دورهٔ قاجاریه توسط معماران فرانسوی با مصالح محلی احداث شده و درب و پنجره آن زیر نظر مهندسین فرانسوی ساخته شده‌ است.

عمارت متعلق به یکی از ثروتمندان بوشهر به نام محمدمهدی ملک‌التجاره بوده‌ است. وی برای سفر تفریحی- تجاری به کشور فرانسه رفته و در آن جا کاخ یکی از وزرای قرن وسطی را می‌بیند و نمونه آن را در بوشهر پیاده می‌کند. این کاخ توسط متجاوزین انگلیس اشغال شده و به صورت مقر نظامی آن‌ها درآمد. آن‌ها بعد از سال‌ها استقرار در این کاخ با ورشکست شدن ملک التجار (صاحب اصلی کاخ) لوازم نفیس آن را با قیمت کم خریداری کرده و با خود بردند.

در اواخر سلطنت رضا شاه این عمارت که خوابگاه نظامیان شده بود پس از چندین بار بازسازی رو به ویرانی نهاد و متأسفانه به خاطر وسعت زیاد هنوز مرمت نشده‌است. این سال‌ها تعدادی بی‌خانمان در این عمارت زندگی می‌کنند.

در مجموع این عمارت با۲۵ هزار مترمربع زیربنا شامل شاه نشین، حمام عمومی، اصطبل خانه، اتاق‌های خدمه بوده و بنای اصلی در دو طبقه ساخته شده که دارای اتاق‌های متعدد و سالن‌های بزرگ است. مصالح آن بوم آورد بوده و چوب‌های کاج و صندل که در معماری بنا به کار رفته، چوب‌های وارداتی بوده‌اند که بخشی از آن زنگبار و بخشی از بمبئی وارد می‌شده است.

این بنا از نوه ملک‌التجار سال ۱۳۹۰ به قیمتی حدود دو میلیارد تومان خریداری شده است.