چمدان: آندره سیتروئن (andré citroën) در پاریس زاده شد. مادرش لهستانی و پدرش یک تاجر الماس هلندی‌ تبار بود. ۶ ساله بود که پدر را از دست داد. شاگرد ممتاز دبیرستان بود و ۲۰ ساله بود که به مدرسه بنام پلی‌تکنیک پاریس راه یافت و در آنجا یک چرخ‌دنده ساخت که هم اکنون آرم یکی از مدل‌های خودرو سیتروئن است.

۳۰ ساله بود که در شرکت ابزارسازی مورس مسئول بخش جنگ افزارها شد. ۳۶ ساله بود که در شرکت خودش برای ارتش فرانسه در جنگ جهانی اول نارنجک می‌ساخت. ۴۱ ساله بود که کارخانه سیتروئن را پایه‌گذاری کرد و در این راه چنان خلاق بود که به سرعت چهارمین تولیدکننده خودرو در جهان به شمار آمد.

۴۷ ساله بود که تبلیغی از سیتروئن را روی برج ایفل توسط ۲۰۰ هزار چراغ نئون ساماندهی کرد. این تبلیغ در رکوردهای گینس ثبت شده است. از دیگر تبلیغات سیتروئن می‌توان به گذر از صحرای بزرگ آفریقا، رفتن از الجزایر به کنیا و سفر از بیروت به پکن اشاره کرد.

André Citroën - سیتروئن
سیتروئن ۴۷ ساله بود که تبلیغی از خودروسازی سیتروئن را روی برج ایفل توسط ۲۰۰ هزار چراغ نئون ساماندهی کرد. این تبلیغ در رکوردهای گینس ثبت شده است

دویچه وله نوشته است: او با ماشین‌های کوچک جهانی را در تصرف گرفته بود. این رویداد بعدها همزمان با رواج پیکان ایران ناسیونال در ایران و رقابت ژیان با آن بود. ژیان در فرانسوی «دوشوو» به معنی دو اسب بود. این ماشین به دلیل مصرف کمش طرفداران زیادی در جهان و به ویژه در اصفهان ایران داشت. نمونه‌های ابتدایی ژیان با هندل روشن می‌شد و یک چراغ داشت. بعدها دوچراغه و دارای استارت و آینه شد. این خودرو سالیان درازی با همکاری کارخانه سایپا در ایران مونتاژ می‌شد.

خودروهای سیتروئن در مسابقات اتومبیلرانی نیز نتایج چشمگیری داشتند. در فدراسیون جهانی اتوموبیلرانی سه قهرمانی سیتروئن ثبت شده است.

سیتروئن به دلیل تبلیغات زیاد، بهای ارزان و سرمایه گذاری‌های بسیار دچار مشکل مالی و ورشکستگی شد و این امر باعث ادغام چند شرکت خودروسازی و در نهایت خریداری سهم زیادی از این کارخانه توسط کارخانه پژو فرانسه شد.

به گزارش چمدان، در نزدیکی رود سن در پاریس به نام آندره سیتروئن باغ عمومی زیبایی در محل پیشین کارخانه‌اش ایجاد شده است. پارک آندره سیتروئن (Parc André Citroën) یکی از پارک‌های مدرن پاریس است که در مجاورت رود سن در مکان قبلی خودروسازی سیتروئن واقع شده است. این پارک، چندین فواره‌ی رقصان، آبشار، حوض، باغ‌های متنوع و خانه‌های شیشه‌ای را دربرمی‌گیرد. همچنین گردشگران می‌توانند در این پارک سوار بالن بزرگ و ثابت آن شوید و به دورنمای جاذبه‌هایی همچون کلیسای ساکره کور و نوتردام دسترسی داشته باشند.

فرانسه در دهه ۱۹۸۰ در پاسخ به توسعه و رشد کنترل نشده صنایع در شهرها که کیفیت زیست محیطى و حیات اجتماعى شهروندان را مخدوش کرده بود، سیاستى براى نوسازى شهرى در نظر گرفت که جنبه‌هاى کالبدى، اقتصادى و اجتماعى را به طور هم زمان در بر می‌گرفت. پارک آندره سیتروئن نتیجه این سیاست و نقطه آغازى براى این بازسازی‌ها بود. هدف طرح تبدیل فضاى آلوده و رها شده شهرى به یک فضاى سالم و اجتماعى بود.

امروز پارک سیتروئن در قلب پاریس به عنوان نمادى از طراحى پست مدرن در دنیا شناخته می‌شود و مکانى مناسب براى درک کانسپت‌هاى اکولوژیک «ژیل کلمان» به ویژه ایده «باغ در حرکت» اوست. «ژیل کلمان» به عنوان طراح قسمت شمالى پارک سیتروئن، ایده‌هاى ناب طراحى منظرش را در قسمت‌هاى مختلف پارک شامل باغ سفید و باغ سیاه، باغ حواس، باغ در حرکت و دو گلخانه بزرگ به نمایش می‌گذارد.

برخورد اکولوژیک کلمان با پارک در تضاد با رویکرد سخت معمارانه «آندره پرووست» اثرى ماندگار را در تاریخ معمارى منظر بر جاى گذاشته است.

Parc André Citroën - پارک سیتروئن - پارک های زیبای پاریس - پاریس کجا بگردیم
تأکید مدیریت شهرى پاریس بر آن بود که پروژه پارک سیتروئن باید بازتاب شهر پاریس باشد و در عین آنکه به باغ‌های فرانسوی و یا انگلیسی و خصوصا باغ لوکزامبورگ شباهت داشته باشد اندیشه‌هاى معاصر را نیز تبیین کند
Parc André Citroën - پارک سیتروئن - پارک های زیبای پاریس - پاریس کجا بگردیم
 در این پارک، چهار مفهوم کلى معمارى، عناصر مصنوع، حرکت و طبیعت نشان داده شده است و گردشگران در حالى که از ابتدا تا انتهاى پارک حرکت مى‌کنند این مفاهیم را در مى‌یابند
Parc André Citroën - پارک سیتروئن - پارک های زیبای پاریس - پاریس کجا بگردیم
محور مورب میانى در فضاى منعطف چمن یک مسیر عبورى ایجاد مى‌کند و بخش‌هاى مختلف پارک را به هم مى‌پیوندد 
Parc André Citroën - پارک سیتروئن - پارک های زیبای پاریس - پاریس کجا بگردیم
یکی از دو گلخانه موجود در پارک سیتروئن در این تصویر مشخص است
Parc André Citroën - پارک سیتروئن - پارک های زیبای پاریس - پاریس کجا بگردیم
در سال ۱۹۷۲ کارخانه اتومبیل سازى سیتروئن به خارج از شهر پاریس منتقل شد. وجود کارخانه در مرکز پاریس، ســبب به وجود آمدن کاربری‌هایی نامتناسب با بافت شهر مانند انبار کالاها، ایستگاه حمل بار، کارگاه ها و… شده بود | با انتقال کارخانه، ایده مدیریت شهرى، احداث یک پــارک عظیم با تعدادی دفتر کار و کاربری مسکونی در آن سایت بود | آنچه حاصل شد، یک پروژه ۷۴ میلیون دلارى بود که موفق‌ترین پارک عمومى در پاریس از زمان امپراتورى دوم محسوب مى‌شد. پارک در سال ۱۹۹۲ گشایش یافت. نتیجه تلفیق ایده‌هاى دو معمار، پارکى شد که فضاهاى آن نیز کاملا از یکدیگر متمایزند
Parc André Citroën - پارک سیتروئن - پارک های زیبای پاریس - پاریس کجا بگردیم
گیاهان در منظره پردازى فضاهاى گوناگون به صورت هرس شده و یا به شکل طبیعی به کار رفته‌اند | گردشگران مجذوب این نوع فضای سبز می‌شوند
Parc André Citroën - پارک سیتروئن - پارک های زیبای پاریس - پاریس کجا بگردیم
موفقیت پارک سیتروئن در سمبل‌هاى همیشه زنده آن است. همه عناصر پارک تخیل گردشگران را برمى‌انگیزاند به گونه‌اى که مى‌توانند با دیدن گیاهان حاره‌اى در گلخانه‌ها به استرالیا سفر کنند و یا همه حواس خود و خاطرات مرتبط با آنها را به یاد بیاورند | اما وجــود خود پارک مهمترین عنصر تخیل برانگیز آن است. وجود آن در یک زمین آلوده صنعتى یادآور آن است که چه چیزى غایب بوده و آن مفهوم غایب چگونه امروز متولد شده است
Parc André Citroën - پارک سیتروئن - پارک های زیبای پاریس - پاریس کجا بگردیم
6 باغ حواس در بخش شرقى چمن وسیع مرکزى پارک سیتروئن قرار گرفته‌اند. طراح پارک در این ۶ باغ، ۶ حواس انسان شامل بینایى، بویایى، شنوایى، چشایى، بساوایى و حس ششم را مخاطب قرار داده و در هر یک از این‌ها فرصتى براى تجربه هر یک از این حواس فراهم کرده اســت | در باغ بویایى گیاهانى کاشته شده‌اند که حس بویایى انسان را تحریک مى‌کنند. در این باغ فرد در موقعیتى قرار مى‌گیرد که بتواند رایحه‌هاى مختلف را درک کند | در باغ بینایى گیاهانى با برگ‌ها و بدنه‌هاى نقره‌اى کاشته شده‌اند | در باغ چشایى، درختان میوه مانند سیب و آلبالو کاشته شده‌اند | سه باغ آخر با گیاهانى پوشیده شده‌اند که رنگ آنها در ارتباط با یکى از حواس انســان قرار مى‌گیرد: نارنجى براى لامسه، سبز براى شنوایى و طلایى براى حس ششـم
Parc André Citroën - پارک سیتروئن - پارک های زیبای پاریس - پاریس کجا بگردیم
پلازا و باغ ورودى اصلى پارک در قسمت جنوبى آن قرار دارد که در میان ساختمان‌هاى ادارى و مسکونى احاطه شده و بیشتر به صــورت یک فضاى شهرى و نه یک پارک جدا از شهر مشهود است. این ایده به شکل پلازا تقویت مى‌شود که در آن خطوطى با هندسه قوى حاکم است. در این قسمت فضاهاى مستطیل شکل با ابعاد و عمق‌هاى مختلف وجود دارد
Parc André Citroën - پارک سیتروئن - پارک های زیبای پاریس - پاریس کجا بگردیم
گردشگران می‌توانند در این پارک سوار بالن بزرگ و ثابت آن شوید و به دورنمای جاذبه‌هایی همچون کلیسای ساکره کور و نوتردام دسترسی داشته باشند
Parc André Citroën - پارک سیتروئن - پارک های زیبای پاریس - پاریس کجا بگردیم
باغ در حرکت ؛ در این باغ دانه‌هاى گیاهان پاشیده مى‌شوند، درختان کاشته مى‌شوند و سپس به حال خود رها مى‌شوند تا آن طور که دوست دارند رشد کنند. آنها در هر جهتى حرکت مى‌کنند و کنترل و هرس نمى‌شوند | در این باغ هیچ مسیرى براى حرکت مشخص نشده است و افراد مى‌توانند راه خود را آن گونه که دوست دارند برگزینند
Parc André Citroën - پارک سیتروئن - پارک های زیبای پاریس - پاریس کجا بگردیم
این پارک چندین فواره‌ رقصان، آبشار، حوض، باغ‌های متنوع و خانه‌های شیشه‌ای را دربرمی‌گیرد
Parc André Citroën - پارک سیتروئن - پارک های زیبای پاریس - پاریس کجا بگردیم
در انتهاى باغ، ورودى یک مسیر پیاده وجود دارد که به استخر آب مى‌رسد. در این قسمت مسیر اصلى حرکت وجود دارد که به صورت مورب از شــمال شرقى به جنوب غربى ســایت مى‌رود. در نگاه نخست، این مسیر پیاده خارج از پارک به نظر مى‌رسد و مانند خدشه‌اى است بر چهره‌اى که بدون آن مى‌توانست زیبا باشد. اما در تجربه نزدیک، این مسیر نشان دهنده نبوغ طراحى است. این مســیر در واقع کلیه فضاهاى جذاب پارک را به یکدیگر پیوند مى‌دهد و امکان ورود و خروج آزادانه از هر کدام از آن‌ها را براى گردشگران فراهم مى‌سازد و به ایده «حرکت» نیز جان مى‌بخشد. این مسیر همچنین باغ‌هایى چون ورساى را به خاطر مى‌آورد. در انتهاى مسیر به طرف شــمال راه باریک شده و انســان را به فضاى چمن وسیع مرکزى هدایت مى‌کند
Parc André Citroën - پارک سیتروئن - پارک های زیبای پاریس - پاریس کجا بگردیم
هرکدام از باغ‌های پارک سیتروئن به وسیله یک کانال آب از دیگرى جدا شده است
Parc André Citroën - پارک سیتروئن - پارک های زیبای پاریس - پاریس کجا بگردیم
آخرین جاذبه پارک سیتروئن که در کنار محور مورب میانى و قبل از خروجى آن قرار گرفته است «باغ در حرکت» اسـت | این باغ در تضاد با فضاهاى دیگر پارک قرار دارد. بیشتر فضاهاى پارک مملو از اشکال هندسى، پرچین‌هاى هرس شده، لبه‌هاى مشخص و دسترسى‌هاى کاملا مشهود هستند | فضاى چمن مرکزى، گلخانه‌ها، آب نماها و باغ‌هاى حواس به دقت مورد مراقبت و نگهدارى قرار مى‌گیرند ولى باغ در حرکت فضایى متفاوت دارد | در این باغ دانه‌هاى گیاهان پاشیده مى‌شوند، درختان کاشته مى‌شوند و سپس به حال خود رها مى‌شوند تا آن طور که دوست دارند رشد کنند. آنها در هر جهتى حرکت مى‌کنند و کنترل و هرس نمى‌شوند. در این فضا گونه‌هاى مختلف گیاهان با یکدیگر برابر هستند به طورى که هرکدام مى‌توانند سهم خود را از هوا و خورشید داشته باشند. فرآیند مرگ و تولد نیز در جریان است و تعادل را برقرار مى‌سازد. بامبوها، گل‌هاى رز، علف‌ها و … در اینجا به حال خود رها شــده‌اند و حتى گندم و غلات نیز در این فضا وجود دارند … | در این باغ هیچ مسیرى براى حرکت مشخص نشده است و افراد مى‌توانند راه خود را آن گونه که دوست دارند برگزینند  
Parc André Citroën - پارک سیتروئن - پارک های زیبای پاریس - پاریس کجا بگردیم
پارک آندره سیتروئن یکی از پارک‌های مطرح پاریس است که در مجاورت رود سن واقع شده است
Parc André Citroën - پارک سیتروئن - پارک های زیبای پاریس - پاریس کجا بگردیم
مکانی که برای سوار شدن گردشگران بر بالن پارک سیتروئن در نظر گرفته شده است
Parc André Citroën - پارک سیتروئن - پارک های زیبای پاریس - پاریس کجا بگردیم
تصویر پاریس که توسط از بالن پارک سیتروئن گرفته شده است
Parc André Citroën - پارک سیتروئن - پارک های زیبای پاریس - پاریس کجا بگردیم
 تفریح گردشگران و کودکان کنار فواره‌های پارک سیتروئن

 

  • منبع: ۱- دویچه وله | ۲- بخش‌هایی از مقاله مژده مهدوی‌مقدم کارشناس ارشد معماری منظر