چمدان : شادروان پروفسور شهریار عدل (۱۳۲۲ در تهران- ۱۳۹۴ در پاریس) از مجاهدین خالص بی‌چشم‌داشت و بی‌منت عرصه حفظ میراث فرهنگی ایران و ایران بزرگ بود. باستان‌شناس و هنرشناس و تاریخ شناس و معماری که عمر خود را در راه تحقیق و پژوهش برای حفظ داشته‌های فرهنگی- تمدنی ایران نهاد و زودتر از آنچه انتظار داشتیم چشم از جهان فرو بست.

متن زیر بخشی از فایل صوتی مصاحبه با مرحوم شهریار عدل است که چگونگی پیگیری ثبت جهانی پرونده‌ها زمانی که او این مسوولیت را در آغاز انقلاب و در وضعیت اضطراری مملکت بر عهده داشت و قیاسش با تهیه کنونی پرونده‌های ثبت جهانی را نشان می‌دهد:

«یک حسن دیگر کارهای من این بود که هیچ وقت پول نگرفتم. بنابراین از لحاظ مالی هم هیچ وقت اشکالی نبوده که قراردادی باشد یا بگویند کسی پولی داده یا پولی گرفته است. بنابراین دکتر ورجاوند[۱] فرمودند شهریار این کار را بکن. بعد دوستان پاسپورت‌مان را درست کردند و رفتم آنجا و ثبت تخت جمشید و چغازنبیل و میدان نقش جهان انجام شد. اول کار بود. اصلاً اینجوری نبود. چون الان این موضوع برای خیلی‌ها «نون‌دونی» شده است. آن موقع که اینجوری نبود.

بعد دیگر دوران جنگ پیش آمد. بالاخره اولویت‌های کشور در جاهای دیگر بود بنابراین این موضوع فراموش شد تا پس از جنگ به همت جلیل گلشن که دیگر سازمان میراث فرهنگی تشکیل شده بود از نظر اداری این موضوع زنده شد و باز طبیعتاً به عهده من گذاشته شد.

کارِ مجانی هم بود بنابراین نه بودجه‌ای لازم بود نه چیز دیگری و می‌شود گفت هشت نه اثر بعدی که ثبت شد در همین چارچوب انجام شد. بعد دیگر تبدیل به قرارداد و دکان شد که دیگر حقیر خودش را کنار کشید.»

 

————————————

۱)  مرحوم دکتر پرویز ورجاوند (۱۱ اردیبهشت ۱۳۱۳ در تهران – ۱۹ خرداد ۱۳۸۶ در تهران) استاد دانشگاه، باستان‌شناس و از فعالین سیاسی تاریخ معاصر ایران بودس از انقلاب ۱۳۵۷ وی برای مدت کوتاهی مسئولیت وزارت فرهنگ و هنر را در دولت مهندس مهدی بازرگان پذیرفت و در همین مدت کوتاه اقدامات خطیری را برای فرهنگ ایران به انجام رساند از جمله:

* پایه‌گذاری مرکز برنامه‌ریزی و خدمات آموزش و جهانگردی برای نخستین بار در ایران
* تلاش برای به ثبت رساندن مجموعه تخت جمشید، میدان نقش جهان و چغازنبیل
* انحلال اداره نگارش وزارت فرهنگ در دوران وزارت که با این کار وی تا مدتی ممیزی و سانسور از بین رفت
* جلوگیری از تخریب تخت جمشید پس از انقلاب ۱۳۵۷
* تلاش برای تعدیل برج جهان نما
* کوشش برای حفظ آثار باستانی تنگه بلاغی و مجموعه پاسارگاد در جریان ساخت سد سیوند