چمدان : ارگ فورگ یا دژ میرزا رفیع خان در پنج کیلومتری شهرستان دَرمیان در سمت شمالی روستای فورگ در ارتفاع هزار و ۸۴۰ متری در ارتفاعات دره درمیان قرار دارد. این ارگ موقعیت استراتژیک بسیار مطلوبی دارد زیرا چشم‌اندازی از سراسر روستا، مزارع و جاده‌های اطراف ارائه می‌دهد. دژ فورگ در فضایی حدود ۹ هزار و ۲۰۰ مترمربع از شرق تا غرب گسترده شده است.

دروازه اصلی ارگ بین دیوارهای شرقی قرار دارد که پایین‌ترین نقطه این سایت تاریخی است. در این سازه استراتژیک، سه بخش قابل تمایز دیده می‌شود؛ بخش اول در شرق قرار دارد که یک انبار غله، جایگاه سربازان، جایگاه نگهداری احشام و بارخانه را شامل می‌شود. بخش دوم که در مرکز دژ است نسبت به بخش نخست در ارتفاع بالاتری قرار گرفته و در فاصله ۵۰ متری از محل نگهداری غذا و مایحتاج نظامی و خوابگاه سربازان ساخته شده است. سومین بخش در بالاترین نقطه ارگ واقع شده و محوطه‌ای دو طبقه است که به تمام روستا و جاده‌ها دید دارد. دیوارهای بخش شرقی از دروازه اصلی، دو برج نگهبانی و مخازن آب تشکیل شده است.

وجود یک راهروی زیرزمینی برای مواقع فرار از عناصر مهم معماری این ارگ است. این تونل زیرزمینی راه‌پله‌های بسیاری دارد که درحال حاضر حدود ۱۰۰ پله از این راه‌پله‌ها باقی مانده است. این زیرگذر مخفی احتمالاً در طول نبرد میان میرزا رفیع خان با میر اعلم خان و پسرش امیر اسدالله خان استفاده شده است.

براساس اسناد موجود در کتاب دیوان لامع و تفاسیر محلی، حدود سال ۱۱۶۰ هجری قمری در مدت سلطنت نادرشاد افشار، میرزا بقا خان پسر میرزا رفیع خان اول ساختن این ارگ را آغاز کرده و به‌دست میرزا رفیع خان دوم پسر میرزا بقا خان به اتمام رسیده است.

کاوش‌های باستان‌شناختی

ارگ فورگ در مدت عملیات مرمت سال ۲۰۰۱ و به‌ منظور مشخص‌کردن موقعیت پلان و نقشه کاوش شد. در این کاوش، فضاهایی مثل اصطبل‌ها، انبارهای غذا، تونل زیرزمینی مخفی و راهروهایی که بخش‌های مختلف را به‌هم وصل می‌کنند آشکار شد.

همین کاوش سبب شد که این بنای تاریخی با شماره ۳۴۵۰ به تاریخ ۱۸ مارس ۲۰۰۸ (۲۸ اسفند ۱۳۷۹) در فهرست آثار ملی وارد شود.

این فیلم زیبا را مصطفی بیدختی، طبیعت‌گرد، عکاس و مستندساز از قلعه فورگ تهیه کرده و در صفحه اینستاگرامش گذاشته است.