چمدان : دی ماه نمایندگان در نشست علنی مجلس شورای اسلامی با بررسی اولویت‌دار تقاضای تشکیل کمیسیون ویژه گردشگری در صحن علنی با ۱۰۴ رأی موافق، ۷۵ رأی مخالف و ۲ رأی ممتنع از مجموع ۲۲۸ نماینده حاضر در صحن مخالفت کردند.

تشکیل کمیسیون ویژه گردشگری، میراث فرهنگی و صنایع دستی در حالی از اولویت نمایندگان خارج شد که قرار است به صورت عادی مورد بررسی قرار گیرد.

محسن کوهکن نماینده حوزه انتخابیه لنجان استان اصفهان در مخالفت با این بحث گفته بود: در حال حاضر اولویت‌های دیگری نیز در کشور وجود دارد که نمونه آن، عدم پرداخت ۳ ماه حقوق به ۸۶ هزار نفر از کارکنان صندوق فولاد است بنابراین بهتر است در این شرایط این مباحث در دستور کار قرار گیرد.

شاید از نظر این نماینده مجلس که به صورت بالقوه استانش و به ویژه اصفهان به عنوان یکی از قطب‌های گردشگری داخلی و خارجی شناخته می‌شود، میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری جزء اولویت‌ها نباشد اما همین نماینده محترم که نگران حقوق ۸۶ هزار نفر کارکنان صندوق فولاد است آیا به این موضوع فکر کرده است که چند نفر از هنرمندان صنایع دستی از راه گردشگری ارتزاق می‌کنند؟ و گردشگری در اصفهان که دقیقاً مبتنی بر گردشگری فرهنگی است و رابطه کاملاً مستقیمی با حفظ بافت تاریخی، اماکن و محوطه‌های تاریخی اصفهان و در یک کلام میراث فرهنگی این استان و شهر اصفهان دارد، چقدر برای اهالی این شهر کسب درآمد می‌کند؟


در حال حاضر طیفی از کارشناسان متخصص حوزه‌های میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری معتقدند با تشکیل این کمیسیون بخشی از مشکلات تخریب، خرابکاری‌ها، قانون گریزی‌ها در این حوزه‌ها حل خواهد شد.

پیش‌تر طرح این کمیسیون ویژه به امضاء ۱۰۰ نفر از نمایندگان رسیده بود اما با خارج شدن آن از اولویت به نظر می‌رسد همچنان مشکلات سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری بر همان مدار پیشین می‌چرخد و برای حل مشکلات این حوزه‌ها از کپسول موقت استفاده می‌شود. حتی اگر فرصتی هم برای حل مشکلات به صورت ساختارمند بوجود می‌آید هنوز این ضرورت از سوی برخی جدی گرفته نمی‌شود و طرح تشکیل کمیسیونی که ارتباط تنگاتنگی با هویت ملی، حفظ فرهنگ، تصویرسازی مثبت از ایران در سطح جهانی و تقویت دیپلماسی فرهنگی، اشتغال‌زایی هنرمندان صنعتگر و فعلان حوزه گردشگری و میراث فرهنگی دارد به راحتی از اولویت خارج می‌شود. حال با رفع فوریت مشخص نیست نمایندگان چند ماه دیگر این طرح را بررسی خواهند کرد.

با نگاهی به کمیسیون‌های مجلس شاید بهتر بتوان به ضرورت تشکیل این کمیسیون پرداخت. در حال حاضر چند نوع کمیسیون در مجلس شورای اسلامی وجود دارد. کمیسیون مشترک در بحث‌های ساختاری از جمله طرح وزارت‌خانه شدن سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کاربرد دارد که تمام اعضای کمیسیون‌های تخصصی در آن عضو هستند. به عبارتی در مواردی که طرح یا لایحه‌ای در مجلس مطرح می‌شود و به تشخیص هیئت رئیسه مجلس بررسی آن در حیطه کار چند کمیسیون‌های تخصصی باشد، کمیسیونی مشترک از اعضای کمیسیون‌های مرتبط برای بررسی طرح یا لایحه مذکور تشکیل می‌شود.

کمیسیون‌های اصلی هم که دارای ساختار مشخصی است و شامل تعدادی از نمایندگان، هیأت رییسه و رییس می‌شود مانند کمیسیون آموزش، اجتماعی، اقتصادی، برنامه و بودجه و محاسبات، امنیت ملى و سیاست خارجى و…. که عهده دار وظایفی در حیطه تخصص خود هستند و اختیاراتی نیز در همان زمینه دارند.

کمیسیون ویژه هم یکی از کمیسیون‌های تخصصی مجلس شورای اسلامی است که در مواردی که مسایل مهم و استثنایی در کشور رخ می‌دهد مجلس به پیشنهاد حداقل ۱۵ نفر و با تصویب در جلسه علنی کمیسیون ویژه‌ای برای رسیدگی و تهیه گزارشی در این ارتباط تشکیل می‌دهد. به عبارتی در صورت تشکیل کمیسیون ویژه گردشگری، میراث فرهنگی و صنایع دستی این کمیسیون تنها در سه حوزه تخصصی دخل و تصرف می‌کند و به بررسی مشکلات آن در چارچوب وظایف مجلس می‌پردازد.

کسانی که تشکیل کمیسیون ویژه را مورد تأکید قرار می‌دهند بر این موارد توجه دارند که بر اساس ماده ۴۴ آئین‌نامه داخلی مجلس شورای اسلامی با توجه به اهمیت موضوع گردشگری، میراث فرهنگی و صنایع دستی در راستای تحقق اهداف سند چشم‌انداز ۲۰ ساله نظام جمهوری اسلامی ایران و ضرورت اجرایی کردن مواد ۹۸، ۹۹ و ۱۰۰ احکام برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و همچنین تاکید و توجه به موضوع خاص پیش روی اقتصاد در مورد گردشگری و موضوع مکان محور بافت‌های تاریخی و مناطق روستایی در برنامه ششم توسعه در راستای توسعه گردشگری، حفاظت از مواریث فرهنگی و تاریخی و رونق صنایع دستی با رویکرد ایجاد زمینه سرمایه‌گذاری و بهبود فضای کسب و کار، ایجاد افزایش اشتغال و کارآفرینی، کاهش بیکاری و توسعه پایدار و نیز تداوم پیگیری، رسیدگی، مراقبت و اعمال نظارت قوه مقننه بر نحوه اجرایی کردن اسناد بالادستی طرح و لوایحی در حوزه مسائل گردشگری، میراث فرهنگی و صنایع دستی، تشکیل این کمیسیون ضروری است.

آنها معتقدند تشکیل این کمیسیون می‌تواند به بهبود وضعیت قوانین حوزه‌های میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، ارتقاء بودجه، جذب گردشگر، جلوگیری از حفاری‌های غیر مجاز، ساماندهی بافت‌های تاریخی و رونق صنایع دستی با رویکرد اقتصاد مقاومتی کمک کند. این کمیسیون می‌تواند کمک حال سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری از حیث بودجه‌ای، ارتباطی و ارتقای جایگاه آن باشد. از سویی نظارت مجلس بر سازمان میراث فرهنگی بیشتر خواهد شد.

آنها همچنین معتقدند بررسی موانع و مشکلات بخش خصوصی با حضور بخش خصوصی پررنگ‌تر خواهد شد. مشاوره گرفتن از اساتید دانشگاه، تشکل‌های مردم نهاد، تشکل‌های صنفی و استفاده از ظرفیت بخش‌های خصوصی در آن کمیسیون بیشتر خواهد شد. از سویی نقطه نظرات بخش‌های تخصصی، کارشناسی، خصوصی در جهت تعامل با دستگاه‌های همکار افزایش خواهد یافت.

این گروه از دیگر ظرفیت‌ها ی این کمیسیون را این گونه می‌بینند که می‌تواند وزارتخانه‌های مختلف را که در تعامل با سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری قصور می‌کنند به مجلس بیاورد و مورد بازخواست قرار دهد، یا حتی این کمیسیون فرضاً می‌تواند از صدا و سیما توضیح بخواهد که چرا در معرفی ظرفیت‌های گردشگری و میراث فرهنگی و صنایع دستی کوتاهی کرده یا چرا شهرداری‌ها در حفظ بناهای تاریخی کوشا نیستند یا چرا وزارت علوم در این حوزه‌ها فرهنگ سازی نمی‌کند، اقداماتی که اکنون در کمیسیون‌های اقتصادی، آموزش اجتماعی و… انجام می‌دهند.

از سویی قرار گیری صرف میراث فرهنگی، گردشگری یا صنایع دستی در ذیل یکی از کمیسیون‌ها اعم از فرهنگی یا اقتصادی که قطعا اولویت‌های دیگری دارند نمی‌تواند راهکار مناسبی برای حل مشکلات این سه بخش باشد.

حال همچنان این موضوع مطرح است که چرا با توجه کاهش قیمت نفت، آمار بیکاری، تأکید سیاست‌های کلی نظام بر اقتصاد مقاومتی، سیاست‌های ابلاغی مقام معظم رهبری، احکام برنامه ششم توسعه تشکیل کمیسیون ویژه از اولویت لازم برخوردار نیست. از سویی نمایندگان مجلس چه زمانی را به بررسی این طرح اختصاص خواهند داد؟ و در این فرصت تشکل‌های صنفی، فعالان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، بدنه کارشناسی و تخصصی ، تشکل‌های بخش خصوصی فعال در این حوزه‌ها چه تلاشی را برای توجیه اهمیت این کمیسیون به نمایندگان ارائه خواهند کرد؟ آیا این تشکل‌ها و فعالان اصلاً از کارکرد و اهمیت چنین کمیسیونی مطلع‌اند؟ آیا کارکرد این کمیسیون و شرح وظایف آن برای رسانه‌های فعال در این حوزه‌ها، کارشناسان و متخصصان و فعالان این عرصه‌ها تشریح و نظرات آنان اخذ شده است؟ در این صورت چرا سکوت نسبت به حذف اولویت بررسی طرح آن در مجلس شورای اسلامی با واکنش لازم از سوی این طیف رو به رو نبوده است.