چمدان :کشف ساختارهای جدید در محوطه میراث جهانی پاسارگاد در چهارمین فصل فعالیت­های میان رشته ای باستان­شناسی هیئت باستان­شناسی مشترک ایران- فرانسه در پاسارگاد، مهر و آبان ماه ۱۳۹۶ یکی از مهم ترین اخبار پاییز حوزه باستان شناسی است.

طرح بزرگ بررسی­ها و مطالعات علوم میان رشته­ای در باستان­شناسی در محوطه و دشت پاسارگاد، توسط هیئت مشترک باستان شناسی ایران- فرانسه، با همکاری پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، پژوهشکده باستان­شناسی، گروه باستان­شناسی دانشگاه شهید بهشتی تهران، پایگاه میراث جهانی پاسارگاد و دانشگاه لیون ۲- مرکز ملی پژوهش­های علمی فرانسه (CNRS) از تاریخ ۲۵ مهر ماه ۱۳۹۶ تا ۲۸ آبان ماه ۱۳۹۸ با مجوز رسمی از پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری کشور انجام شد.

 

کوروش محمدخانی – سرپرست ایرانی هیئت بررسی های میان رشته ای در باستان شناسی در این باره توضیح داد: این برنامه چهارمین فصل از برنامه پنج ساله تفاهم نامه مشترک بین ایران و فرانسه در این محوطه بود که از سال ۱۳۹۴ آغاز شده است. هدف اصلی در مطالعات این هیئت مشترک، شناخت بهتر محوطه میراث جهانی پاسارگاد، شناسایی حدود پاسارگاد در دوره هخامنشیان، بدست آوردن دید کلی از سیستم احتمالی شهرسازی، پژوهش بر روی سیستم مدیریت آب و هیدرولوژی در دوره هخامنشی، بازسازی پوشش گیاهی باغ پاسارگاد به عنوان یکی از اولین باغ­های باستانی از طریق مطالعات دیرین اقلیم شناسی، مطالعه چشم انداز پاسارگاد در دشت مرغاب و حفاظت بهتر از آثار این محوطه است.

او تأکید کرد: جهت مطالعات گسترده میان رشته ­ای در این محوطه از متخصصین مختلفی در علوم تلفیقی باستان­شناسی از جمله : ژئوفیزیک، دیرین اقلیم­شناسی، باستان گیاه­شناسی، زمین باستان­شناسی، هیدرولوژی، سنجش از دور و عکاسی هوایی، نقشه برداری در کنار باستان شناسان بهره گرفته شد.

این باستان شناس با توضیح این که در این فصل از پژوهش­ها، بررسی­های آرکئوژئوفیزیک با استفاده  از روش مغناطیس­سنجی و یک روش جدید الکترومغناطیس با استفاده از دستگاه CMD، بررسی توموگرافی- ژئوالکتریک و سونداژ الکتریکی در پاسارگاد استفاده شد، افزود: در این فصل از فعالیت­ها حدود ۲۵ هکتار از محوطه پاسارگاد مورد بررسی آرکئوژئوفیزیکی به روش مغناطیس­سنجی و الکترومغناطیسی قرار گرفت. با انجام این فصل قسمت بزرگی از نقشه مغناطیسی محوطه حفاظت شده پاسارگاد تکمیل شد.

 

او افزود: در این فصل علاوه بر تکمیل­ تر کردن نقشه مغناطیسی منطقه باغ پاسارگاد، گسترش بررسی ­های مغناطیسی به طرف آرامگاه کورش ادامه داده شد، تا از وجود و یا عدم وجود ساختارهای زیر سطحی در بین کاخ­ها و آرامگاه کورش اطمینان حاصل شود.

محمد خانی با اعلام این که نتایج اولیه در این بخش منجر به کشف دو ساختار جدید ناشناخته شد، تأکید کرد: از دوره و چگونگی این ساختارها تا تکمیل شدن مطالعات نمی ­توان صحبتی به میان آورد. کشف این ساختارهای جدید در این قسمت از محوطه پاسارگاد بسیار مهم است، زیراکه تاکنون هیچ اطلاعاتی از ساختارهای موجود در این قسمت بدست نیامده بوده است.

 

وی تصریح کرد: برای تعیین عمق و چگونگی شکل استخر آب جنوب شرقی محوطه که قبلا در بررسی های مغناطیسی کشف شده بود، بررسی­های ژئوالکتریک و توموگرافی این محدوده توسط همکاران آلمانی و ایرانی هیئت مشترک انجام شد. همچنین برای تعیین عمق کانال­های آب باغ نیز، سونداژهای الکتریکی چندی در باغ سلطنتی صورت گرفت.

 

سرپرست ایرانی هیئت بررسی های میان رشته ای در باستان شناسی با اشاره به این که برای مطالعات گیاه باستان­شناسی و گرده­ شناسی، نمونه­ برداری­ های چندی از محوطه پاسارگاد انجام شده است، توضیح داد: هدف از این مطالعات بازسازی پوشش گیاهی باغ سلطنتی پاسارگاد است. نتایج اولیه مطالعات گرده ­شناسی و گیاه باستان­شناسی در محوطه، حکایت از وجود گرده در لای ه­هایی رسوبی دارد که منجر به پیگیری ادامه مطالعات و بررسی­ های دیرین اقلیم­ شناسی در این قسمت شد.

وی با اعلام این که مطالعات آزمایشگاهی در دانشگاه تور، مارسی و لیون فرانسه انجام خواهد شد، گفت: مطالعات زمین باستان­شناسی در محوطه و دشت پاساگاد نیز با حضور متخصصانی از ایران و فرانسه پیگیری شد و نمونه ­برداری­های مختلفی از تراس­های رودخانه پولوار صورت پذیرفت. همچنین مطالعات لندسکیپ/ چشم انداز باستان­شناسی دشت پاسارگاد با حضور متخصصان باستان­شناسی چشم انداز از ایران، فرانسه و ایتالیا دنبال شد.

محمدخانی افزود: بررسی­های باستان شناسی و چشم ­انداز تدفینی دشت پاسارگاد و سیستم مدیریت آب و هیدرولوژی دشت در قالب مطالعات چشم انداز دنبال شد. در این فصل بررسی های توپوگرافی باستان شناسی محوطه حفاظت شده پاسارگاد هم دنبال شد و نقشه دقیق توپوگرافی باستان شناسی محوطه تکمیل شد. همچنین بررسی های توپوگرافی در دشت پاسارگاد نیز انجام شد و نقشه های دقیقی تهیه شد.

به گزارش چمدان، بررسی­های علوم میان رشته ای در باستان شناسی در محوطه میراث جهانی پاسارگاد یکی از بزرگترین طرح های در دست اجرای سازمان میراث فرهنگی کشور است که با حضور متخصصان ایرانی و بین المللی انجام می شود. بررسی های آرکئوژئوفیزیکی در این محوطه از سال ۱۳۷۸ به سرپرستی دکتر رمی بوشارلا آغاز شده است. در دور دوم تفاهم نامه مشترک میان دانشگاه لیون ۲ فرانسه و پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری کشور سرپرستی پژوهش­ها به عهده دکتر کورش محمدخانی از دانشگاه شهید بهشتی تهران و دکتر سباستین گندت از مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه، دانشگاه لیون ۲ است. این تفاهم نامه پنج ساله از سال ۱۳۹۴ آغاز شده و تا سال ۱۳۹۹ ادامه خواهد داشت.