چمدان :  «پرشین کارپت» واژه‌ای است که اگر اهل فیلم و سریال‌های آمریکایی و اروپایی باشید، بسیار شنیده‌اید. فرش ایرانی یکی از برندهای هنری ایران در سطح جهان است. محصولی که صدها سال است خریداران خارجی دارد و جای خود را در فرهنگ و بازار جهان جا انداخته است.

اما در کنار فرش، محصولات دیگر صنایع دستی ایران نیز توانایی جلب توجه در بازارهای جهانی را دارند. توانایی که به دلیل بی‌توجهی و بی‌برنامگی برای ترویج و تبلیغات نادیده گرفته شده است. به تازگی محصولات ثبت در شورای جهانی صنایع دستی محلی شده تا توجه به محصولات خاص صنایع دستی ایران بیشتر شود. طی سال‌های گذشته با استفاده از ثبت شهرها و دهکده‌های جهانی تولید صنایع دستی، چهار محصول صنایع دستی ایران ثبت شده‌اند. سفال لالجین، گیوه مریوان، گلیم سیرجان و سفال کلپورگان چهار محصولی است که با ثبت جهانی می‌تواند تبدیل به محصولات شناخته شده ایران در بازارهای جهانی شوند.

سفال لالجین

دهکده سفال لالجین

شهر لالجین در ۲۰ کیلومتری همدان قرار دارد و محلی‌ها آن را لالون می‌نماند. لالجین به دلیل سفال‌های مرغوبش شهر شناخته شده‌ای است و بسیاری از اهالی این شهر به سفال‌گری مشغول هستند. سفال‌های لالجین را بیشتر با لعاب‌های آبی بین فیروزه‌ای و سبز شناخته می‌شود اما طی سال‌های اخیر هنرمندان نوع مینایی را نیز ابداع و تولید کرده‌اند. لالجین قطب سفال کشور محسوب می‌شود و از دیرباز این هنر در این منطقه ریشه داشته است. لالجین دارای پیشینه سفال‌سازی ۷۰۰ الی یک هزار سال است که در حال حاضر سفال‌گری به‌عنوان یکی از مهم‌ترین رشته‌های صنایع‌دستی استان همدان شهرت جهانی دارد. لالجین به واسطه سفال‌هایش در شورای جهانی صنایع دستی به عنوان دهکده جهانی سفال ثبت شد.

 

گلیم شیریکی پیچ

شهرجهانی گلیم سیرجان

سیرجان در ۱۷۰ کیلومتری شهر کرمان دارای یکی از عجیب‌ترین صنایع دستی ایران است. گلیم شیریکی پیچ محصولی است که سیرجان را به عنوان شهرجهانی گلیم در دنیا ثبت کرده است. گلیم شیریکی پیچ ترکیبی از گلیم و قالی است که بخشی از آن مانند سوزن دوزی بافته می‌شود. برخی می‌گویند به دلیل سختی کار این محصول با همکاری چند نفر تولید می‌شده و به همین دلیل شیریکی پیچ نام گرفته است. در این نوع گلیم برخلاف انواع دیگر گلیم که در آن‌ها پود باعث شکل‌گیری محصول می‌شود، پود نقشی در بافت ندارد و فقط تار‌ها را به یکدیگر متصل می‌کند و باعث استحکام درگیری نخ خامه با تار‌ها می‌شود. شیریکی پیچ جزو محصولاتی ارزشمند و نفیس صنایع دستی به شمار می‌رود.

 

گیوه مریوان

شهر جهانی کلاش

مریوان در ۱۲۰ کیلومتری سنندج یکی دیگر از شهرهای جهانی صنایع دستی ایران است. گیوه یا کلاش یکی از محصولات شناخته شده صنایع دستی است و نوع سنتی و اصیل این محصول در مریوان بافته می‌شود. گیوه‌های شهر مریوان کفه‌های پارچه‌ای دارند. گیوه‌های سفید مریوان قدمت تاریخی در این منطقه دارند و حتی بخش قابل توجهی از‌ آنها صادر می‌شود. این گیوه‌های سفید که به صدف‌های مریوان نیز معروف هستند برخلاف باور عمومی برای شرایط شهرهای کوهستانی مانند مریوان بسیار مناسب است و در طول تاریخ اهالی این منطقه کوهستانی از آن استفاده می‌کردند.

 

سفال کلپورگان

دهکده جهانی سفال کلپورگان

کلپورگان، روستای دورافتاده‌ای در استان سیستان و بلوچستان دارای یکی از ارزشمندترین صنایع دستی ایران است. سفال کلپورگان هرچند در کشور ناشناخته است اما در بین مشتریان خارجی ارج و قرب ویژه‌ای دارد. دلیل اهمین سفال کلپورگان نحوه تهیه و نقوش روی آن است. این سفال به بدوی‌ترین حالت ممکن و بدون چرخ سفال توسط زنان این منطقه درست می‌شود و نقوش آن مشابه سفال‌هایی است که در منطقه باستانی شهر سوخته توسط باستان شناسان کشف شده است. زنده ماندن این هنر سفال‌گری طی هزاران سال در بین مردم این منطقه یکی دیگر از اهمیت‌های این سفال است.

محصولات بسیار دیگری از ایران توانسته‌اند طی سال‌های اخیر مهر اصالت یونسکو را دریافت کنند یا در مجامع جهانی مختلف مطرح شوند اما همچنان فرش ایرانی در جهان یکه تاز است. این در حالی است که محصولات صنایع دستی خاصی در کشور وجود دارد که به دلیل مغفول ماندن، توجه‌‌ها به آن جلب نشده است. سراسر نقاط ایران دارای محصولات خاص صنایع دستی است که برخی از آنها به دلیل بی‌توجهی در حال فراموشی هستند و هنرمندان آن وضع مناسبی ندارد. ضعف تبلیغات بخش صنایع دستی سازمان میراث فرهنگی باعث شده که بسیاری از محصولات حتی بین ایرانیان نیز ناشناس باقی بماند. حتی هنوز بسیاری از مردم از اهمیت گلیم شیریکی پیچ یا سفال کلپورگان بی‌خبر هستند. صنایع دستی در حالی مغفول مانده است که می‌تواند به اقتصاد و اشتغال کشور کمک کند.