چمدان : ششم ژوئن ۱۹۱۲ بعد از ۵ روز زمین‌لرزه‌های پیاپی مهیب شامل ۱۴ زلزله با بزرگای بین ۶ تا ۷ و بیش‌از ۱۰۰ زلزله با بزرگای بیشتر از ۵ ، یکی از بزرگ‌ترین فوران‌های آتشفشانی قرن بیستم رخ داد و طی آن حدود ۱۳کیلومتر مربع گدازه از کاسه آتشفشانی کوه کاتمای فوران کرد. نتیجه این فوران غول‌آسا به شکل‌گیری پدیده جغرافیایی عجیبی منجر شد که تا آن‌زمان ناشناخته بود و به‌همین‌علت نُواروپتا به‌معنی «فوران جدید» نام گرفت. ۶۰ ساعت فوران علاوه‌بر جاری‌کردن جریان‌های آذرآواری، مقادیر بسیار زیادی خاکستر و سنگ‌خارا را تا ارتفاع ۳۰ کیلومتری در آسمان بیشتر نقاط نیمکره شمالی زمین رها کرد. مقداری از این مواد پرتاب‌شده دوباره به زمین بازگشت و درون دره‌ای در همین منطقه افتاد و فضایی به‌وسعت ۱۰۰ کیلومتر مربع و عمق۲۰۰ متر را با خاکستر و سایر مواد آتشفشانی پوشاند. دود ناشی از این بارش خاکستر، تا فاصله ۶۰۰ کیلومتری باران اسیدی تولید کرد که اثرات آن تا کالیفرنیا و کلورادو هم رسید. این رویداد به کاهش ۱۰ درصد گرمای خورشید درمدت تابستان ۱۹۱۲ منجر شد.

چهارسال بعد، در سال ۱۹۱۶، موسسه نشنال‌جئوگرافیک رابرت اف گریگز را برای تهیه گزارش جلد به این منطقه فرستاد. این اکتشاف‌گر دره را درشرایطی دید که از هزاران شکاف‌ دودخانی که در آن ایجاد شده بود دود خارج می‌کرد. او از تماشای این منظره به‌حدی به وجد آمد که آن را «دره ۱۰هزار دود» نامید.

اکنون بیش‌از ۱۰۰ سال از آن واقعه گذشته است و بسیاری از آن شکاف‌های دودخان از بین رفته‌اند و دیگر دودی از دره خارج نمی‌شود اما نشانه‌های فعالیت آتشفشانی هنوز از تپه مشرف به آن هویدا است.

به‌دلیل شرایط خاص زمین‌شناختی که این دره در ۱۹۱۲ تحمل کرده بود، ناسا در دهه ۶۰ میلادی برای تمرینات فضانوردان سفر به ماه از این منطقه استفاده می‌کرد.

امروزه این دره جزء پارک و منطقه حفاظت‌شده ملی کاتمای است و به‌عنوان یکی از جاذبه‌های طبیعی آلاسکا شناخته می‌شود.

دره ۱۰هزار دود؛ عکس: رابرت اف گریگز، نشنال‌جئوگرافیک، ۱۹۱۶

 

دره ۱۰هزار دود؛ عکس: رابرت اف گریگز، نشنال‌جئوگرافیک، ۱۹۱۶

 

دره ۱۰هزار دود؛ عکس: رابرت اف گریگز، نشنال‌جئوگرافیک، ۱۹۱۶

 

دره ۱۰هزار دود؛ عکس: رابرت اف گریگز، نشنال‌جئوگرافیک، ۱۹۱۶

 

گریگز با حرارتی که از یکی سوراخ‌های زمین‌گرمایی دره ۱۰هزار دود خارج می‌شود گوشت سرخ می‌کند؛ عکس: نشنال‌جئوگرافیم، ۱۹۱۶

 

گنبد گدازه‌ای امروزی نواروپتا (فوران جدید)

 

عکس هوایی از گنبد گدازه‌ای امروزی نواروپتا (فوران جدید)

 

دره ۱۰هزار دود جزء پارک و منطقه حفاظت‌شده ملی کاتمای است و به‌عنوان یکی از جاذبه‌های طبیعی آلاسکا شناخته می‌شود

 

پارک و منطقه حفاظت‌شده ملی کاتمای در آلاسکا
  ایسلند فقط برفی نیست؛ جاذبه سبزی که روایتی وحشتناک دارد | اسیر طبیعت شوید!
  عکس‌های عجیب حادثه در پمپی؛ داستان شهری که زیر مواد آتشفشانی جاودانه شد