چمدان : کف زمین سنگ فرش است و خانه‌های کاهگلی گل بهی و آجری با درهای قدیمی کلون‌دار و پنجره‌های چوبی اطرافش چهره دیگری به روستای گلیَرد بخشیده است. اینجا یکی از ده‌ها روستای طالقان؛ بهشتی در میان رشته کوه البرز است، گوشه گوشه طالقان با آبشارها، گل‌ها و درختان گیلاس و توت و کوچه‌‌باغ‌ها و خانه‌ها و هوای مطبوع و خنک به استقبال گردشگران می‌آیند. گلیرد هم که در ۱۴ کیلومتری جنوب شرقی طالقان پشت جاده‌ای پر پیچ و خم قرار دارد، همین گونه است. روستایی که تابستان‌ها جمعیتش چندین برابر زمستان‌های سرد آن است. در میان این روستا خانه‌ای وجود دارد که نشانش را از هر که بپرسید می‌داند. خانه‌ای قاجاری که نهر آبی از آن رد می‌شود. کمی پایین‌ترش حمام قدیمی روستا قرار دارد و کمی بالاتر مسجدی به نام «ابوذر زمان». اینجا خانه مرحوم آیت الله سید محمود طالقانی است که در سال ۱۲۸۹ چشم به جهان گشود، خانه‌ای خشتی به رنگ باقی خانه‌های روستا که پدر بزرگ سید محمود مرحوم سید مصطفی آن را بنا کرد. بالای در ورودی نوشته شده است: «به خانه حضرت آیت الله سید محمود طالقانی که هر ذره خاکش و تکه خشتش یادآور آوای انسانی و اسلامی اوست، خوش آمدید.»


خانه در سال ۱۳۷۷ به ثبت رسیده ؛ خانه‌ای با دو در و پنجره‌های چوبی با اشکال هندسی زیبا. اگر از کنار نهر آب خانه و باغچه بگذرید در ضلع غربی سه اتاق می‌بینیم که روزگاری مختص اعضای خانواده بوده و ضلع شرقی اتاقی قرار دارد که آیت‌الله طالقانی در همان اتاق زندگی می‌کرد.

سال ۹۲ میراث فرهنگی استان البرز اعلام کرد در روستای گلیرد اقداماتی شامل سنگ فرش کل روستا، تهیه نقشه و پلان و نما و برش برای خانه مرحوم آیت الله طالقانی، مرمت بافت‌های فرسوده، دیوارها و بناهای قدیمی و تاریخی و مرمت منزل آیت الله طالقانی را در سال ۸۶ و ۸۷ انجام داده است. همچنین انجام لکه گیری و مرمت قسمت‌های تخریب شده خانه در سال ۸۸ و همچنین ایجاد کانال دفع رطوبت در جلوی خانه که مشرف به کوچه است، از دیگر اقدامات این سازمان است

روستای گلیرد مشاهیر دیگری نیز علاوه بر آیت‌الله محمود طالقانی دارد. افرادی مانند سیدابوالحسن گلیردی طالقانی (م۱۳۱۰ش) مجتهد و مبارز دوره پهلوی و پدر آیت‌الله سیدمحمود طالقانی؛ سید محی‌الدین علوی طالقانی (م۱۳۴۷ش) مدرس مدرسه مروی تهران؛ سیدجعفر امیری معروف به امیرالادبا (م۱۳۲۵ش) خوشنویس و شاعر معاصر؛ دکتر زین‌الدین کیایی‌نژاد (م۱۳۷۸ش) شاعر و نویسنده ۱۴ عنوان اثر چاپ شده و خطی در زمینه عرفان اسلامی؛ سیدمحمدتقی میرابوالقاسمی (م۱۳۸۵ش) پژوهشگر و نویسنده ۲۷ عنوان کتاب تاریخی و اسلامی در گلیرد پرورش یافته‌اند.

عکس: محمد نادعلی زاده

جالب آن که روستای «اورازان» هم در نزدیک این روستا قرار دارد همان روستایی که زادگاه مرحوم جلال آل احمد نویسنده مشهور معاصر و همسر مرحوم سیمین دانشور است.

در فاصله ۱۴ کیلومتری جنوب شهرک (مرکز طالقان) و در ضلع جنوبی رودخانه شاهرود و جاده سراسری شرقی – غربی طالقان و در دامنه شمالی ارتفاعات جنوبی طالقان و در سینه کش شرقی دره‌ای که از جنوب شرقی اورازان به طرف جنوب غرب و سپس شمال امتداد می‌یابد و در مجاورت روستای گوران به رودخانه شاهرود می‌پیوند روستای گلیرد واقع شده است