چمدان : تاج‌محل آرامگاهی است که شاه‌جهان، امپراتور گورکانیان با عشق بسیار برای همسرش ساخت. «ممتاز محل» سومین همسر شاه‌جهان زمان تولد چهاردهم فرزندش درگذشت و این پادشاه قرن هفدهم از شدت عشق و علاقه‌ای که به این همسرش داشت، دستور داد تا آرامگاهی از مرمر سفید آگرایی برای او بسازند.

اکنون این بنای تاریخی به موضوع بحث و جدل میان سیاستمداران حزب ملی هندوها (Bharatiya Janata Party) یا بی‌جی‌پی تبدیل شده است. چند عضو اصلی این حزب گفته‌اند که این بنا هیچ جایی در میراث کشور هندوستان ندارد زیرا به‌دست یک سلسله سلطنتی مسلمان ساخته شده است.

تاج‌محل آرامگاهی است که شاه‌جهان، امپراتور گورکانیان با عشق بسیار برای همسرش ساخت. «ممتاز محل» سومین همسر شاه‌جهان زمان تولد چهاردهم فرزندش درگذشت و این پادشاه قرن هفدهم از شدت عشق و علاقه‌ای که به این همسرش داشت دستور داد تا آرامگاهی از مرمر سفید آگرایی برای او بسازند | عکس: هدی عربشاهی

 

این بنای تاریخی که از نظر مردم جهان مهم‌ترین نمادهای هند به‌شمار می‌رود مدتی است درحال مرمت است | عکس: هدی عربشاهی

«سانجیت سام» یکی از رهبران بی‌جی‌پی این بنای تاریخی را لکه ننگی در فرهنگ هند دانست و هشدار داد تاریخی که از گورکانیان مانده باید بازنویسی شود.

«سوبرامانیان اسوامی» یکی دیگر از اعضای حزب ملی هندو مدعی شد که تاج‌محل در زمینی ساخته شد که از پادشاه هندو دزدیده شده بود. او از وجود اسنادی خبر داد که نشان می‌دهند امپراتور شاه جهان، تاج‌محل را روی زمین‌های مهاراجه هندوی جیپور ساخته که درطول مبادله با ۴۰ روستا از او گرفته بود.

«ویجای کاتیار» هم گفته است که این ساختمان را شاهان هندو ساختند اما شاه‌جهان آن را برای خودش برداشت. به‌هر رو، شورای پیمایش باستان‌شناختی هند تمام این ادعاها را رد کرد.

تاج‌محل در شهر آگرا در ایالت اوتار پرادِش قرار دارد و به‌همین‌علت آگرا باوجوداینکه شهر بسیار کوچکی است جزو مثلث طلایی هند شگفت‌انگیز (دهلی، آگرا، جیپور) قرار دارد و یکی از مهم‌ترین منابع درآمدش به‌لطف تاج‌محل از گردشگری است.

«یوجی آدیتیانا» سروزیر ایالت اوتار پرادش ماه ژوئن گفت این بنای تاریخی هیچ بازتابی در فرهنگ هند ندارد. اما هفته گذشته نظرش را تغییر داد و گفت که این اثر تاریخی باید حفظ شود زیرا این بنا از خون و عرق جبین کارگران هندی ساخته شده که از فرزندان بهارت ماتا (مادر هند) هستند.

«ناراسیمها رائو» سخنگوی بی‌جی‌پی می‌گوید: «حزب هیچ چشم‌داشتی به تاج‌محل ندارد اما عصر سلسله گورکانیان که مسلمان بودند دوره‌ای به‌شدت استثماری و نابرابر بود.»

تاج‌محل در شهر آگرا در ایالت اوتار پرادِش قرار دارد و به‌همین‌علت آگرا باوجوداینکه شهر بسیار کوچکی است جزو مثلث طلایی هند شگفت‌انگیز (دهلی، آگرا، جیپور) قرار دارد و یکی از مهم‌ترین منابع درآمدش به‌لطف تاج‌محل از گردشگری است | عکس: هدی عربشاهی

 

تاج‌محل از چشم‌انداز ارگ آگرا | عکس: هدی عربشاهی

سلسه گورکانیان در ۱۵۲۶ تاسیس شد و تا قرن هجدهم بر سراسر شبه‌قاره هند حکومت کرد. بقایای تاریخی و سازه‌های بسیاری از عهد گورکانیان باقی مانده است که از آن جمله می‌توان به ارگ سرخ دهلی اشاره کرد. امپراتور شاه‌جهان به‌مدت ۳۰ سال از ۱۶۲۸ تا ۱۶۵۸ بر کرسی قدرت گورکانیان تکیه داشت.

این نقدها و جدل‌ها که از حمله به تاج‌محل حمایت می‌کنند بخشی از تلاش ملی هندوها برای قطبی‌کردن جامعه ازطریق خط‌کشی‌های مذهبی است. هر چند بی‌جی‌پی این اتهام را رد می‌کند.

«آلفونز کانانتانام» وزیر گردشگری فدرال هند در گفت‌وگو با رسانه‌ها با اشاره براینکه تاج‌محل غرور این کشور است، گفت: «تاج‌محل هسته دایره گردشگری هند است. هرچند دولت اوتار پرادش درحال توسعه مقصدهای جدیدی است. اما به‌هرحال، تاج هنوز بسیار محبوب است.»

این اولین‌ بار نیست که بر سر گذشته میان هندوها و مسلمانان نزاع در می‌گیرد. یکی از این درگیری‌ها مربوط به سال ۱۹۹۲ است، زمانی‌که افراطیون هندو و شبه‌نظامیان بی‌جی‌پی تصمیم گرفتند برای بازسازی آنچه که گفته می‌شد معبد محل تولد راما خدای هندوها بود و زیر ساختمان مسجد ببری قرار داشت قتل‌عام راه‌بیندازند و آجر به آجر این مسجد را خراب کنند. در این آشوب هزار مسلمان کشته شدند. اولین امپراتور گورکانیان در قرن شانزدهم میلادی مسجد ببری را در شهر آیودهیا در ایالت اوتار پرادش ساخته بود.

اما قصه عاشقانه جهان و ممتازمحل داستانی است که با وجود اختلاف میان مسلمانان و هندوها در ایالت اوتار پرادش، سبب شده که تاج‌محل همچنان مقصد مورد علاقه گردشگران بین‌المللی باشد. با وجوداینکه ارگ آگرا یکی دیگر از جاذبه‌های مهم آگرا است اما قرار گرفتن این شهر در مثلث طلایی هند شگفت‌انگیز صرفاً به‌دلیل وجود تاج‌محل است و این بنای تاریخی از نظر مردم جهان به‌عنوان مهم‌ترین نماد هند شناخته می‌شود و به‌حتم هتلداران هندو و مسلمان شهر آگرا هرگز به منشاء تفرقه‌انگیز این کاخ فکر نمی‌کنند و بیشتر نگران این مسئله هستند که دو شب اقامت گردشگران بین‌المللی را که در قالب تور مثلث طلایی به این شهر می‌آیند از دست بدهند و گردشگران هم نگران‌اند که از دیدن مرمرهای سفیدرنگ تاج‌محل محروم شوند.