چمدان : ۲۰ فروردین ماه امسال نرخ تازه عوارض خروج از کشور ابلاغ شد. طرح افزایش پلکانی عوارض خروج از کشور که با جنجال و اعتراضات گسترده از سوی دولت مطرح شده بود بدون دخالت نمایندگان مجلس تصویب شد تا عوارض خروج از کشور افزایش چندبرابری پیدا کند و راه سفرهای خارجی ناهموارتر از گذشته شود. با این حال اجرای این نرخ پس از موج سفرهای نوروزی ابلاغ شد. براساس ابلاغیه سازمان امور مالیاتی کشور در تاریخ ۲۰ فروردین ماه ۱۳۹۷ برای نخستین سفر عوارض ۲۲۰ هزارتومانی، برای سفر دوم ۳۳۰ هزار تومان و سفرهای بعدی ۴۴۰ هزار تومان در تمامی مرزهای کشور تعیین شده است. در این ابلاغیه هیچ دستوری مبنی بر عطف به ما سبق شدن بخشنامه به سفرهای قبل از ابلاغ این نرخ جدید اشاره نشده است. با این حال ماموران فرودگاه از مسافرانی که سال ۹۷ نخستین بار پیش از این ابلاغیه از کشور خارج شده‌اند برای سفر بعدی درخواست عوارض ۳۳۰ هزار تومانی می‌کنند.

شما که خارج می‌روید ؛ پولدارید!

یکی از مسافران که به تازگی در گیت خروج فرودگاه امام خمینی با مشکل روبرو شده است به چمدان می‌گوید: «من ابتدای سال ۹۷ و پیش از ابلاغ نرخ جدید عوارض، از کشور خارج شده بودم. این بار چون نخستین بار بود که پس از ابلاغ نرخ‌های جدید عوارض خروج از کشور، قصد خروج از کشور را داشتم، ۲۲۰ هزار تومان عوارض پرداخت کردم.»

او با اشاره به مشکلی که مامور کنترل گذرنامه برای او به وجود آورده، می‌گوید: «مامور فرودگاه اصرار داشت که من باید عوارض ۳۳۰ هزار تومانی پرداخت کنم. به مامور گفتم نخستین بار است که پس از ابلاغ نرخ‌های جدید از کشور خارج می‌شوم اما او اصرار داشت که تعداد سفر از ابتدای سال محاسبه می‌شود در حالی که عوارض سفر قبلی من ۷۵ هزار تومان بود و هنوز نرخ جدید هم ابلاغ نشده بود.»

این مسافر با اشاره به معطل ماندن و بحث کردن با مامور می‌گوید : «مامور می‌گفت باید برگردم و ۱۱۰ هزارتومان دیگر عوارض بدهم. امکان چنین کاری وجود نداشت و من اصرار داشتم که نباید عوارض ۳۳۰ هزارتومانی بدهم.»

او با اشاره به نوع برخورد ماموران فرودگاه می‌گوید: «آخر سر به مامور گفتم که پولی برای پرداخت ندارم و او گذرنامه را مهر کرد و گفت همه شما پولدارید اما می‌گویید که ندارید. به نظرم به آنها گفته بودند که در صورت امکان عوارض بیشتر را کسب کنند و اگر مسافر مقاومت کرد، اصرار نکنند.»

مشکلی که گسترش پیدا کرده است

موج تازه سفرهای خارجی در آستانه تابستان آغاز شده و حالا مسافرانی که در نوروز نیز از کشور خارج شده‌اند، با این مشکل روبرو هستند. تاکنون چند مسافر مرزهای هوایی به چمدان اطلاع داده‌اند که در گیت بازرسی گذرنامه و دریافت عوارض خروج به این مشکل برخورد کرده‌اند و ماموران رفتارهای متفاوتی داشته‌اند. این در حالی است که چنین ابلاغیه‌هایی عطف به ما سبق نمی‌شود و در ۲۰ روز نخست سال ۹۷ مسافران خروجی کشور عوارض ۷۵ هزارتومان پرداخت کرده‌اند که نمی‌تواند مبنای افزایش پلکانی عوارض خروج از کشور باشد.

کسی پاسخگو نیست

عوارض خروج از کشور در حالی پس از اعتراض‌های گسترده مردمی اجرایی شد که از ابتدا بسیاری هدف این افزایش عوارض را کاهش تقاضای سفرهای خارجی می‌دانستند. نمایندگان مجلس شورای اسلامی نیز که در ابتدا نسبت به آنها اظهار مخالفت کرده بودند در جریان تصویب بودجه سال ۹۷ با سکوتی سنگین تصویب این افزایش عجیب عوارض خروج از کشور را همراهی کردند تا فرضیه تلاش برای کاهش تقاضای سفرهای خارجی بیشتر اثبات شود. کاهش تقاضا برای سفرهای خارجی موضوعی است که دولت دوازدهم به شدت آن را دنبال می‌کند و مسئولان سازمان میراث فرهنگی و گردشگری نیز پیش از این از نارضایتی رئیس جمهور درباره عدم تناسب خروجی و ورودی مسافر از مرزها را مطرح کرده بودند. مسئولانی که گفته می‌شود افزایش پلکانی عوارض خروج از کشور نیز پیشنهاد آنها بوده است. حالا پس از ایجاد مشکل برای برخی مسافران هیچ یک از مسئولان نسبت به این موضوع واکنش نشان نمی‌دهند و شفاف سازی درباره نحوه محاسبه نرخ عوارض خروج از کشور صورت نمی‌گیرد.