چمدان: مسجد جامع اصفهان یا مسجد جامع عتیق اصفهان یکی از بناهای مذهبی متعلق به قرون اولیه دوره اسلامی (احتمالا قرن ۲ هجری قمری) در ایران است و از جمله اولین الگوهای معماری مسجد ایرانی است.

این مسجد به دلیل آسیب‌های بسیار در دوره‌های مختلف بازسازی شده و یا تغییراتی در آن صورت گرفته است به همین خاطر دالان‌هایی از دوره دیلمیان (قرن ۴)، چهلستونی از دوره آل مظفر (قرن۸ ) و … در آن دیده‌ می‌شود اما بیشترین تغییرات انجام شده در این مسجد متعلق به دوره سلجوقی (قرون ۵ و ۶) است. در این دوره گنبدهای نظام‌الملک و تاج‌الملک، چند ایوان در اطراف صحن و … به این بنا اضافه‌شده‌ است. گنبد نظام‌الملک از جمله شاهکارهای معماری این بنا به حساب می‌آید.

نمای داخلی گنبد تاج‌الملک مسجد جامع عتیق اصفهان | عکس: فریبرز علاقه‌بند

یکی دیگر از نقاط درخشان مسجد جامع محراب الجایتو است که در دوره ایلخانی به مسجد اضافه شده‌ است.

مسجد جامع عتیق اصفهان
محراب الجایتو در مسجد جامع عتیق اصفهان | عکس: مهرداد جمالی فیروزآبادی

شبستان زمستانی مسجد هم ساختار معماری منحصر به فردی دارد که در قرن ۶ ساخته شده‌ است.

در این مسجد بخش‌های الحاقی از دوره صفوی هم دیده‌ می‌شود به همین خاطر مسجد عتیق مجموعه‌ای از تزئینات و ویژگی‌های معماری چندین دوره تاریخی را به نمایش گذاشته‌ است. مقرنس کاری، کاربندی و کاشی‌کاری بخشی از تزئینات چشمگیر این مسجد را به نمایش گذاشته‌اند.

مسجد جامع عتیق درسال ۲۰۱۲ در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است.

این مسجد در شهر اصفهان، میدان قیام، خیابان علامه مجلسی قرار گرفته‌ است.

مسجد جامع عتیق اصفهان
مسجد جامع عتیق اصفهان