چمدان : «من یک‌روز گرم تابستان دقیقا یک ۱۳ مرداد حدود ساعت ۳ و ربع کم بعد از ظهر عاشق شدم.» این جمله سرآغاز داستان دایی‌جان ناپلئون به قلم ایرج پزشک‌زاد است. داستانی که بعدها سریالی براساس آن در خانه باغ تاریخی اتحادیه در خیابان لاله زار تهران ساخته شد و این مجموعه تاریخی را به خانه دایی‌جان ناپلئون معروف کرد.

خانه باغ اتحادیه تهران سال‌ها در یکی از کوچه‌های بن بست خیابان لاله زار از نظرها پنهان بود. سر در عظیمش را بسیاری دیده بودند و کمتر کسی می‌دانست که پشت این سر در مجموعه‌ای از بناهای تاریخی قرار دارد  که روزگاری برای خود برو بیایی داشتند. خانه‌ای که از نظرها پنهان شده بود طی سال‌های طولانی آسیب‌های بسیاری دید.

کار، کار لودرها بود

وارثان پر تعداد خانه باغ تاریخی اتحادیه برای اینکه بتوانند این گنجینه پنهان و ارزشمند لاله‌زار تهران را بفروشند آن را از فهرست آثار ملی خارج کردند. این اتفاق به ساخت و ساز در حریم این مجموعه ارزشمند منجر شد و یک بار هم لودرهای همسایه شبانه به بخشی از این بنا حمله کردند و یکی از الحاقات تاریخی آن با خاک یکسان شد. تعرض‌ها و تهدیدات این بنا سبب شد که بسیاری از فعالان میراث فرهنگی و رسانه‌ها به‌طور مداوم پیگیر وضعیت این مجموعه تاریخی در قلب لاله زار باشند.

تلاش‌هایی که نتیجه داد

سال‌ها پیگیری وضعیت خانه باغ اتحادیه در آخر  به خرید این بنا توسط سازمان زیباسازی شهرداری تهران انجامید. این بنا که در صورت افتتاح می‌تواند بخشی از هویت لاله زار را احیا کند، پس از خرید به دست مرمتگران سپرده شد. با این حال متولیان این پروژه تصمیم گرفتند برای در امان ماندن از انتقادات، روند مرمت این بنا را پشت درهای بسته انجام دهند و از نزدیک شدن هرگونه دوربین یا رسانه به آن در طول مرمت خودداری کنند. نتیجه این مرمت که نیمه‌کاره بود مدتی بعد با حضور شهردار تهران برای خبرنگاران به نمایش گذاشته شد.

شوی افتتاح ناکام بود

محمدباقر قالیباف در واپیسن روزهای حضورش در مسند شهرداری تهران تور افتتاح پروژه‌های شهرداری برگزار می‌کرد. آخرین مقصد این تور، خانه باغ اتحادیه بود. از روزهای خبرساز شدن این اتفاق، عکس‌های عجیبی از خانه باغ اتحادیه در شبکه‌های مجازی دست به دست می‌شد. عکس‌هایی که نشان می‌داد بخشی از این خانه تبدیل به سنگرهای جنگ شده و ادوات جنگی هم به این بنای تاریخی منتقل شده بودند. با این حال سردرگمی در افتتاح فاز نخست این بنا از همان ابتدا نمایان بود. مجموعه شهرداری تهران که کاربری مناسبی برای این بنا پیدا نکرده بود در اقدامی ضربتی این بنا را با مجسمه‌های مومی مشاهیر پر کرد تا شهردار تهران یک بنای نیمه‌مرمت‌شده خالی را افتتاح نکند. با این حال اوضاع در خانه باغ اتحادیه به شکلی بود که افتتاح فاز نخست این بنا تبدیل به برنامه بازدید شهردار تهران از مرمت آن شد تا  به انتقادات از نیمه کاره بودن مرمت این مجموعه منجر نشود.

از ثبت ملی و افتتاح خبری نیست

از افتتاح ناکام خانه باغ اتحادیه حدود یک‌سال می‌گذرد و این مجموعه تاریخی هنوز به طور رسمی افتتاح نشده و همچنان کسی را به داخل آن راه نمی‌دهند. همچنین هنوز مشخص نیست که متولیان این بنا در شهرداری تهران این خانه باغ تاریخی تهران را دوباره در فهرست آثار ملی ثبت کرده‌اند یا خیر. خانه باغ تاریخی اتحادیه که بسیاری آن را با نام خانه دایی‌جان ناپلئون می‌شناسند حالا هر چند پیچ تخریب و تعرض را رد کرده است اما هنوز شرایط مشخصی و شفافی پیدا نکرده و مردم تهران و دوستداران میراث در انتظار سرانجام آن هستند.