چمدان: دبیرستان ابن سینا همدان مربوط به دوره پهلوی اول در خیابان طالقانی قرار دارد و در ۷ اسفند ۱۳۸۶ با شمارهٔ ثبت ۲۱۶۵۴ به‌ عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید. در حال حاضر این مدرسه به شکل موزه عمومی درآمده است.

مدرسه ابن سینا حدود ۱۲۰ سال پیش در همدان و توسط آمریکایی‌ها ساخته شد، هر چند این بنا در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده اما از چند سال گذشته و در دولت احمدی نژاد و وزارت حاج بابایی در آموزش و پرورش، یک استخر و ساختمانی اداری در حریم این بنای تاریخی ساخته شد که مورد اعتراض فعالان میراثی قرار گرفت.

تغییر نام این مدرسه تاریخی از «ابن‌سینا» به دخترانه «ریحانه‌النبی» در طول سال‌های گذشته با اعتراضات فعالان فرهنگی و میراثی همراه بوده است. ۷۰۰ نفر از فارغ‌التحصیلان این مدرسه تاریخی نیز خواستار بازگرداندن نام قدیمی این بنای تاریخی شدند اما با وجود این اعتراضات هیچ اقدامی برای بازگرداندن نام «ابن سینا» به این مدرسه صورت نگرفته است.

«مونت گامری» در سال ۱۲۶۰ از طرف میسیونرها مسئول راه‌اندازی مدرسه‌ دخترانه آمریکایی در همدان شد. «مسترهایکس» کشیش ارامنه که در همدان به مسترهایکس ارمنی معروف بوده از سوی میسیونرها موظف به پیدا کردن جای مناسب برای احداث مدرسه امریکایی می‌شود. او پس از تحقیق در نهایت باغچه‌ای بزرگ و معروف به «باغچه‌ آیوسف» را برای احداث مدرسه در نظر می‌گیرد که مکانی با ۱۲۰۰۰ متر مربع در جنوب شرقی همدان و در تملک فردی به نام عنایت‌الدوله از افراد روشنفکر و مشروطه طلب بود. آن باغچه‌ بزرگ و پر درخت امروز در بین چند مدرسه و آموزشگاه و اداره‌ آموزش و پرورش ناحیه‌ دو قطعه قطعه و دیوارکشی شده است.

میسیونرهای همدان پس از تملک باغچه به فکر ساخت و ساز بنای مدرسه‌ای بودند که پاسخ‌گوی آموزشی مناسب برای حداقل یک سده‌ آینده باشد.

طرح و نقشه‌ زیربنای ساختمان طرح «چلیپایی» است. شکل چلیپا را می‌توان در آثار «تپه‌ نوشیجان» در آتشکده‌ آن که از قدمت نزدیک سه هزار سال برخوردار است مشاهده کرد. طرح و نقشه‌ مهندسی به کار رفته در بنا نیز ترکیبی از معماری اروپایی و دوره‌ قاجار است.

محمد باب‌الحوائجی رئیس آموزش و پرورش ناحیه ۲ همدان در جدیدترین واکنش به این انتقادات و اعتراضات می‌گوید: پنج مدرسه در آموزش و پرورش ناحیه ۲ همدان با نام «ابن‌سینا» نام گذاری شده بود که به منظور جلوگیری از سردرگمی مردم نام برخی از آنها را تغییر دادیم. مدرسه تاریخی ابن‌سینا نیز به «ریحانه النبی» تغییر نام داده شده است.

وی اضافه می‌کند: برنامه داریم تا با ساخت و تکمیل مدرسه ۱۲ کلاسه اندیشه، دبیرستان ریحانه النبی به این مدرسه نوساز انتقال یابد و نام ابن سینا مجدد به تابلوی سردر مدرسه تاریخی همدان بازگردد.

وی با تاکید بر اینکه نام مشاهیر بزرگی همچون ابن سینا از مدرسه‌ها برداشته نمی‌شود، می‌گوید: در نظر داریم تا با اجرای برنامه‌ای خاص برای این مدرسه، وجاحت و صلابت ابن سینا را حفظ کنیم.

مدرسه ابن سینا همدان - مدرسه تاریخی همدان - دبیرستان تاریخی همدان
قدیمی‌ترین عکس موجود از دبیرستان ابن سینا همدان که در سال ۱۹۲۸ توسط موسیونرهای آمریکایی گرفته شده است