چمدان :  کلیسای وانک که از کلیساهای تاریخی ارمنیان اصفهان بود در محله جلفای اصفهان واقع شده است و از نظر طلاکاری سقف و سطح داخل گنبد و نقاشی های تاریخی از زیباترین کلیساهای جلفای اصفهان است.

عکس: پروین ملک احمدی

تا پیش از پایان قرن هفدهم میلادی شهر اصفهان، میزبان ۶ کلیسا بود؛ در حالی که در منطقه ی جلفای نو (محله جلفای امروزی) ۲۴ کلیسا وجود داشت و امروزه از آنها تنها ۱۳ کلیسا باقی مانده است. هر کدام از این کلیساها ویژگی خاص خود را دارند اما در این میان کلیسای وانک همچون نگینی در جلفا می درخشد.

عکس: پروین ملک احمدی
عکس: داریوش فردی پور

کتابخانه ی این مجموعه با در اختیار داشتن اسناد و مدارک تاریخی که طی چهارصد سال جمع آوری شده اند، از مهم ترین مراکز ارمنی شناسی در دنیا به شمار می رود. فضای زیبای این کلیسا خانه ی ابدی تعدادی از بزرگان ارمنی را نیز در خود جای داده و این امر بر اهیمت آن می افزاید.

عکس: پروین ملک احمدی

ساخت ساختمان فعلی کلیسا از ۱۶۰۵ میلادی آغاز گردید و تا سال ۱۶۵۵ میلادی به طول انجامید. در ابتدا این کلیسا بسیار کوچک بود و همزمان با ساختن وانک، کلیسای کوچک دیگری نیز در بخش جنوب غربی این محله ساخته شد تا مسیحیان بتوانند در هر نقطه ای به عبادتگاه های خود دسترسی داشته باشند. پس از اتمام بنای کلیسای وانک، کتیبه‌ای با کاشی لاجوردی و به خط طلایی بر سردر ورودی غربی کلیسا نصب شد که حاوی تاریخ آغاز و اتمام بنای آن بود.

عکس: پروین ملک احمدی

 

اکثر کلیساهای کهن ارمنی با سنگ ساخته شده‌اند اما وانک با خشت خام بنا گردیده است. دیوار بیرونی این کلیسا با آجر پوشانده شده و در جای جای آن کاشی های منقش به فرشته های بال دار به چشم می خورد. دیوارهای کلیسا از سطح حیاط تا بامِ طبقه دوم ۱۱/۷۵ متر ارتفاع دارد. دیوار داخلی پوشیده از گچ است و بر روی آن نقاشی های چشم نوازی دیده می شود.

عکس: پروین ملک احمدی

آنچه که بر حیرت بینندگان وانک می افزاید این است که با قرار گرفتن در فضای کلیسا، در انبوهی از رنگ و نقش محصور می شوند، چرا که تمامی دیوارها، طاق نماها، طوق گنبد، داخل گنبد و تمامی زوایای کلیسا با نقاشی رنگ روغن زینت یافته است.

عکس: پروین ملک احمدی
عکس: مجید برزگر

بیشتر این نقاشی ها مضامینی از انجیل مقدس را به تصویر می کشند. در قسمتی از کلیسا تصاویری از بدو تولد تا عروج عیسی مسیح بر آنها مشاهده می شود و بر روی بخشی از دیوارها، روز رستاخیز، داوری روز رستاخیز و بهشت و دوزخ، نقش بسته است.

عکس: پروین ملک احمدی
عکس: حمید عابدی

در محل سرود خوانان کلیسا، ۴ تصویر همراه با گلبوته هایی در اطراف آن وجود دارد که در آن شکنجه ی مقدسان به چشم می خورد. تصاویر محل سرود خوانان مربوط به حضرت مسیح است که در اتاقک اشیای مخصوص با تصاویری از بشارت دادن فرشته به حضرت مریم آغاز شده و سراسر کلیسا را دور می زند. تصاویر میانی شامل میلاد حضرت مسیح، سجده ی سه پادشاه به عیسی، آزمون مسیح توسط ابلیس، آخرین شام عیسی، مصلوب شدن و دفن عیسی، معراج عیسی و … می باشد .

عکس: پروین ملک احمدی
عکس: سمانه رفسنجانی

بر دیوار شمالی داخل کلیسا، تصاویر رستاخیز دیده می شود که در بالای آن بهشت، محل ورود رستگاران و در قسمت پایین دوزخِ مهیب با زبانه های آتش، اژدهای چند سر و دیوهای رَم کرده، فرشتگانی که از بالا گناهکاران را به حفره در می آویزند و … نقاشی شده است.

عکس: پروین ملک احمدی

 

عکس: حسین زهره وند