چمدان : سام شمس آبادی متولد ۱۳۵۸ است و از ۲۰ سالگی عاشق دنیای اسناد گمرکی و پستی که شامل عکس، پست کارت ، پاکت نامه ، اسناد و تمبر شده است. او که متولد شهر زندربورگ- دانمارک است، دیپلمش را در ایران می گیرد اما برای ادامه تحصیلات در رشته گرافیک  و طراحی ابتدا به فرانسه و سپس بلژیک می رود. او از ۹ سالگی وارد دنیای مجموعه داری می شود و اهسته آهسته به تمبر ، اسناد، کارت پستال و پاکت نامه علاقه مند می شود. او از سال ۲۰۰۲ میلادی به طور حرفه ای جمع آوری کارت پستال و پژوهش در حوزه تاریخ کارت پستال را آغاز می کند. حالا قرار است به همت او و «مارک مولیتور »بلژیکی نوه «لامبرت مولیتور» عکس‌ها و اسناد گمرک و پست ایران، تصاویر و نقاشی‌های مختلفی از دوران قاجار در گالری آرشیو ملی ایران واقع در سازمان مرکز اسناد و کتابخانه ملی به نمایش در آید.

لامبرت مولیتور مستشار بلژیکی دوره قاجار و از بنیانگذاران گمرک در ایران است. او در مدت زمان حضور خود در ایران خدمات قابل توجهی را در حوزه پست و تلگراف ارائه کرده و مدتی را به عنوان مدیر گمرک کرمانشاه، بوشهر، زاهدان، زابل،تهران و… به فعالیت پرداخته است. او در مدت حضور خود در ایران مجموعه‌ای از تصاویر و اسناد را گردآوری کرده که در نوع خود منحصر به فرد است.

سام شمس آبادی بنیانگذار آریا فیلاتلیک « ARYA  PHILATELIC » در سال ۲۰۰۷ میلادی

در این نمایشگاه افزون بر عکس برادران مولیتور، مردم ایران، دشت ها، خانه ها، بلوای نان تهران، قیام مردم تبریز، به دار کشیدن مردم توسط روس‌ها، ماجراهای سالارالدوله پسر مظفرالدین شاه (او پس از مشروطه از ایران رفت و در حمایت از برادرش محمدعلی شاه در کردستان دست به شورش زد و سنندج را گرفت و از مجلس شورای ملی خواست تا با شاه مخلوع همکاری کند)، تاج‌گذاری محمد علی شاه و رضا شاه و… در قالب ۸۵ پنل بزرگ شامل ۴ الی ۵ عکس و سند دو زبانه انگلیسی- فارسی با زیر نویس، متن و گفتار و اسلاید‌های مختلف، کارت پستال و بروشور به همراه تمبرِ رونمایی قرار است در نمایشگاه «ایران در آغاز قرن بیستم» مربوط به سال‌های ۱۹۲۸- ۱۹۰۲ میلادی (۱۳۰۷- ۱۲۸۱شمسی) با همکاری انجمن میراث لامبرت مولیتور در محل ساختمان آرشیو ملی برگزار شود .این نمایشگاه تا تاریخ ۲۸ خرداد ماه دایر است و علاقمندان برای حضور در این نمایشگاه می‌توانند از ساعت ۹ تا ۱۶ به محل گالری آرشیو ملی ایران واقع در بزرگراه شهید حقانی (شرق به غرب)، ابتدای خیابان کوشا، ساختمان آرشیو ملی مراجعه کنند.

شمس آبادی در گفت و گو با خبرنگار چمدان توضیح می دهد: «یک روز به طور اتفاقی وارد یک مسیر تاریخی جدید شدم، دست خط ها و امضاهاجالب بود کارت پستالی ایرانی که از ایران به کشورهای اروپایی پست شده بود . با خودم گفتم:«عجب، کشور من چقدر زیبا است! » این کارت ها سال‌های ۱۹۰۱و ۱۹۰۲ میلادی و باز ۱۹۰۵ و ۱۹۰۶ میلادی را نشان می دهد، کارتهایی با تاریخ‌های مختلف! و مردی که هر سال برای دیدن کشورم از بلژیک به ایران سفر می‌کرد! یک پاکت نامه ۳۸ تا ۴۱ روز زمان می‌برده تا از فردی که از بلژیک یا فرانسه به ایران سفر می‌کرده به دست خانواده یا مسؤولان در کشور و دیارش برسد.»

او ادامه می دهد:«از سال ۲۰۰۵ میلادی به طور جدی شروع به کار کردم و جستجو در پاکت نامه‌ها، قبرستان‌ها، کتابخانه‌ها و غیره را آغاز کردم. آنها مردانی بودند که عمر خود را برای خدمت به سرزمین پدری من صرف کردند. آنها کسانی بودند که طبق وصیّت نامه و درخواست ناصرالدین شاه قاجار به ایران سفر کرده و بزرگترین قرار داد  پایان قرن ۱۹ میلادی و آغاز قرن بیستم در سال ۱۸۹۷ میلادی بین دولت ایران و کشور پادشاهی بلژیک در مورد  پست و تلگراف و گمرک ایران را بسته بودند.»

این مجموعه دار تأکید می کند:« در سال ۲۰۱۰ میلادی تصمیم گرفتم اطلاعاتم را از طریق وبلاگ، وبسایت و…در اختیار جوانان بگذارم آنها را با هنر فیلاتلیک (هنر تمبرشناسی) آشنا کنم. چهار سال می‌دانستم که «مارک مولیتور» نوه «لامبرت مولیتور» هم مانند من در بروکسل زندگی می‌کند اما او را پیدا نمی‌کردم تا این که یک خانم ایرانی ما را به هم معرفی کرد، در سال ۲۰۱۵ متوجه شدم «مارک مولیتور» مجموعه بی‌نظیری از اسناد ایرانی دارد، گنجینه‌ای که من پول خرید آن را نداشتم اما پیشنهاد دادم این مجموعه بی‌نظیر را در ایران به نمایش بگذارد. در سال ۲۰۱۶ به کمک «دکتر احمد چایچی»، باستان شناس و عضو پژوهشکده باستان شناسی، توانستم نمایشگاه « ورقه پستی در ایران » را در کاخ گلستان به نمایش بگذاریم. عکس‌ها و فیلم‌ها و واکنش‌های مردم را در بازگشت به مولیتور نشان دادم و نظر مثبت او را برای برگزاری نمایشگاهی در ایران جلب کردم حتی مقاله‌ای چند صفحه‌ای در مجله تمبر به زبان انگلیسی نوشتم اما واکنشی ندیدم تا این که در سال ۱۳۹۵ نمایشگاهی با همکاری موزه تمبر ایران برگزار کردم. آقای چایچی، خانم نسرین ترابی پژوهشگرتاریخ عکاسی ایران را به من معرفی کرد و در سال ۲۰۱۷ ایشان من را به سازمان اسناد و کتابخانه ملی معرفی کرد و رایزنی‌ها برای برگزاری نمایشگاه آغاز شد.»

مارک مولیتور در کنار سام شمس آبادی فرودگاه بروکسل

اما برادران مولیتور که بودند؟ لامبرت مولیتور ، آگوست مولیتور(auguste molitor)  و کمیل مولیتور(Camille molitor)  مستشاران بلژیکی هستند که در سیستم گمرک و پست ایران از سال ۱۹۰۲ تا ۱۹۲۸ حضور داشتند.

شمس آبادی توضیح می‌دهد: «فعالیت بلژیکی‌ها در دوران مظفرالدین شاه هم تداوم پیدا کرد چرا که ناصر الدین شاه تجربه خوبی از حضور بلژیکی‌ها در ایران داشت. ساخت تراموا شهر، کارخانه قند، نبات، شکلات سازی و.. در عین حال حضور بلژیکی‌ها و اجرای طرح‌های عمرانی آنها مانند روس‌ها و انگلیسی‌ها ایران را مقروض نکرد. ایران هم متقابلاً فکر می‌کرد بلژیک در عین ارائه خدمات مانند روس و انگلیس، کشور بزرگ یا قوی نیست که بخواهد به سیاست ایران آسیب بزند.»

به گزارش چمدان، در سال ۱۸۹۷میلادی یا ۱۳۱۵ ه. ق در دوران صدارت میرزا علی خان امین الدوله، مسیو «ژوزف نوز» (وزیر کل گمرک ایران در دروان مظفرالدین شاه)، «مسیو پریم»، «موسیو تونیس» وارد ایران شدند. موسیو نیوز در اثر بیماری ۳۰ روز در بستر افتاد. وقتی پیگیر احوالات دو نفر دیگر شد که یکی به سمت غرب و دیگری به سمت شرق راهی شده بودند، آنها در تلگرافی اعلام کردند وسعت ایران خیلی بیشتر از بلژیک است و  هنوز به انتهای مرزهای ایران نرسیده اند.

او هم در تلگرافی به کشور متبوعش خواستار ارسال نیروهای بلژیکی بیشتری به ایران شد و به این ترتیب در اواخر سال۱۸۹۸ گروه دوم که ۱۳ نفر بودند وارد ایران شدند که در این هیأت افرادی مانند «ویکتور ژزف کاستینگ»، «موسیو لاورز»، «موسیو ویلان» و…. حضور داشتند. اما گروه سوم در سال ۱۹۰۱ میلادی وارد ایران شدند که «آگوست مولیتور» همراه این گروه بود و با دیدن ایران، نامه نوشت تا برادران دیگرش هم رهسپار ایران شوند به این ترتیب لامبرت در سال ۱۹۰۲ میلادی و کمیل در سال ۱۹۰۳ میلادی وارد ایران شدند و مسؤول گمرک و پستهای مختلفی در ایران شدند.

آخرین جلسه درباره المانهای نمایشگاه « ایران در قرن بیستم » / بروکسل- بلژیک ۲۵ مارس ۲۰۱۸

به اعتقاد شمس آبادی که زندگی‌اش را صرف پیدا کردن تاریخ ایران در بلژیک و در دل اسناد تاریخی و گمرکی کرده است، کارت پستال‌های ارسالی روسا و مسؤولان پستی و گمرکی ایران برای خانواده‌هایشان نقش تلویزیون قاجاری را داشته که تحولات تاریخی را نشان می‌داده و آن را ثبت می کرده است. این کار موقعیت آنها و ایران را در طول زمان ثبت می‌کرد.

شمس آبادی تاکید می‌کند که مادیات برای او مهم نیست و در حال حاضر هرچند خانه و خانواده‌ای تشکیل نداده و پس‌اندازی ندارد اما عشق وطن و تاریخ برای او از هر چیزی مهم‌تر است.

او توضیح می‌دهد: «من مجموعه‌دار معمولی نیستم. پس‌انداز و پول و ماشین ندارم اما مجموعه‌ای دارم که آن را با هیچ چیز عوض نمی‌کنم مثلاً شما می‌دانید در ۱۹ جولای سال۱۹۰۲میلادی مظفرالدین شاه چه می‌کرد؟ من۹۰۰ کپی از اسناد اورجینال و اصل از سالهای  ۱۸۹۹میلادی تا ۱۹۰۶ میلادی دارم که تمام سفرهای مظفرالدین شاه و فهرست ویزای اتباعی که همراه او بودند در آن قرار دارد، حتی یک سند اصل دارم که موزه «پولاریتی بلژیک» سه نسخه از آن داشت و یکی را به عنوان هدیه به من داده ‌است، همچنین نامه ناصرالدین‌شاه به پادشاه بلژیک، عکس‌های مظفرالدین شاه با خانم‌ها و آقایان بلژیکی و وزرا و پادشاه بلژیک.

او همچنین گنجینه‌ خانواده مولیتور را چنین توصیف می‌کند:« ۵ هزار سند، ۵۰۰ الی ۶۰۰ قطعه عکس، ۴۰ – ۵۰ تابلو نقاشی، ۷۰۰ الی ۸۰۰ کارت پستال، کاریکاتور و سند دارم .همچنین ۴ دفش تر خاطرات و کتاب، مُهرهای سالارالدوله، عکس‌ها و نامه‌های تهدیدآمیز او برای گرفتن صندوق مالی و حمله و به گلوله بستن افراد توسط او از گنجینه‌های من است.»