چمدان: زندگی «صدرالدین محمد» یا «صدرا» فرزند یکی از حاکمان و بزرگان فارس که بعدها به «ملاصدرا مشهور» شد پر از ابهام است اما شواهد تاریخی نشان می‌دهد که او از کودکی فراگیری علوم مختلف همانند ریاضیات و نجوم را شروع کرد و در دروس دینی، فقه و فلسفه و عرفان را هم آموخت و از اساتید بزرگی مانند شیخ بهائی و میرداماد بهره برد تا اینکه در جوانی در اصفهان که پایتخت پر رونق صفویان بود به تدریس مشغول شد.

ملاصدرا چندی بعد به شیراز یعنی شهر خودش بازگشت و فعالیت‌های علمی‌اش را در آنجا ادامه داد و به خاطر دانش، نوآوری و محبوبیت در میان دانش‌جویان مورد دشمنی دیگر اساتید قرار گرفت.

این دشمنی‌ها تا آنجا پیش رفت که ملاصدرا به قهر از دیار خود رفت و مستقیم یا غیر مستقیم، قم را مقصد خود کرد و در ۳۰ کیلومتری قم در روستای کهک اقامت کرد.

این مرحله از زندگی ملاصدرا شاید مهم‌ترین مرحله زندگی او باشد و جالب اینکه از این دوره خانه‌ای که ملاصدرا در آن زندگی می‌کرد بر جای مانده‌است.

این خانه از انزوا و گوشه‌گیری و ریاضت ملاصدرا تا شکوفایی او، رسیدنش به کشف شهود و خلق بزرگترین آثارش را شاهد بوده‌ است و گواهی تاریخی بر بخشی از مهم‌ترین وقایع در تاریخ فلسفه ایران و اسلام است.

خانه ملاصدرا
خانه ملاصدرا

مورخان معتقدند که ملاصدرا زودتر از سال ۱۰۱۵ هـ (۱۶۰۵م) از شیراز (یا جای دیگر) به قم و اطراف آن آمد بنابراین محل کتاب‌هائی که پیش از سال ۱۰۴۰  نوشته در قم و اطراف آن بوده‌ است.

ملاصدرا در کهک پس از ۵ سال سکوت سرانجام قلم به دست گرفت و دائره المعارف فلسفی خود به نام «اسفار» را نوشت. او در همینجا شاگردان بسیاری همانند «فیض لاهیجی» و «فیض کاشانی» را تربیت و مکتب خود را بنا کرد.

خانه ملاصدرا در کهک مرمت شده و امکان بازدید از آن برای گردشگران فراهم است. این خانه از خشت خام، ملات گل و سقف با تیرهای چوبی ساخته شده، سقفی بلند و پوشش گنبدی دارد.

خانه ملاصدرا
خانه ملاصدرا

همچنین از تزئینات معماری این بنا به تزئینات گچبری ساده و کاربندی‌‌ (قوس‎های منظم در سقف که یکدیگر را قطع می‌کنند و طرحی هندسی به وجود می‌آورند)  می‌توان اشاره کرد.

خانه ملاصدرا در تاریخ ۵ دی ۱۳۷۵ با شماره ثبت ۱۸۲۱ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

  مادر کاروانسراهای ایران را ملاقات کنید | «دیر گلچین» ؛ دژی در مسیر جاده ابریشم