چمدان : «شاخص‌ شهرهای امن ۲۰۱۷» گزارشی است که در آن «واحد اطلاعات اکونومیست» زیرمجموعه بنگاه رسانه‌ای اکونومیست انگلستان ایمنی ۶۰ شهر جهان را با استفاده از ۴۹ شاخص که امنیت دیجیتالی، امنیت سلامت، امنیت زیرساخت‌ها و امنیت فردی را پوشش می‌دهد رده‌بندی کرده است.

پس از رده‌بندی سال ۲۰۱۵، این دومین سری از گزارش شاخص شهرهای امن جهان است که ازسوی واحد اطلاعات اکونومیست منتشر می‌شود. شهرهایی که در این رده‌بندی قرار گرفته‌اند از نظر اقتصادی و اجتماعی نقش مهمی در جامعه جهانی ایفا می‌کنند و همین مسئله آن‌ها را نفوذپذیرتر از شهرهای دیگر می‌کند. سرشماری‌های سال ۲۰۱۶ نشان می‌دهد که درحال‌حاضر ۳۱ کلان‌شهر- شهرهایی با جمعیت بیش‌از ۱۰میلیون نفر وجود دارند که تا ۲۰۳۰ تعداد آن‌ها می‌تواند به ۴۱ شهر افزایش یابد.

شهرهایی با وسعت و جمعیت بالا که فعالیت‌های اقتصادی کشورهایشان را می‌سازند علاوه‌بر فشارهایی که درخصوص مسکن، خدمات بهداشتی، حمل‌ونقل و زیرساخت‌های آب و انرژی تحمل می‌کنند با چالش‌های مهمی از منظر امنیت هم مواجهند.

علاوه‌بر چالش‌های امنیت به‌دلیل وسعت و جمعیت زیاد، خطراتی که به‌دست انسان ساخته می‌شوند هم در سال‌های اخیر روبه‌افزایش‌ هستند و به‌تنهایی به چالشی جدی در بحث امنیت تبدیل شده‌اند که حوادث غم‌انگیز اخیر در برخی از شهرهای اروپا ازجمله لندن، پاریس و بارسلون ازجمله آن‌ها است.

امنیت دیجیتالی

توسعه سریع فناوری‌های دیجیتالی در شهرها که با اصطلاح «شهر هوشمند» شناخته می‌شود بی‌هیچ تردیدی فواید و منافع بسیاری به‌همراه دارد. در بحث فناوری‌های مرتبط به اینترنت اشیاء حسگرهایی که از اماکن مختلف شهری داده‌ها را جمع‌آوری می‌کنند در بخش مدیریت زیرساخت‌ها و خدمات شهری نقش مهمی بازی می‌کنند. برای مثال، اتصال ساختمان‌های دولتی و مسکونی به شبکه برق شهری از طریق سیستم‌های هوشمند می‌تواند راندمان مصرف انرژی را افزایش دهند و تا حد قابل توجهی در هزینه‌ها صرفه‌جویی کنند. زیرا این سیستم‌های هوشمند قادرند میزان مصرف بهینه هر ساختمان را اندازه‌گیری و برحسب آن انرژی لازم را در اختیار مصرف‌کنندگان قرار دهند و از هدرفت انرژی جلوگیری کنند.

ازسوی دیگر، تلویزیون‌ها و دوربین‌های مداربسته در شهرها روزبه‌روز بیشتر می‌شود. فناوری‌هایی چون هوش‌مصنوعی و تحلیل داده‌ها می‌توانند تا حد چشمگیری در مبارزه با تخلفات راهنمایی‌ورانندگی، جنایت‌های شهری و تروریسم به ماموران قانون کمک کنند. اما همین فناوری‌های هوشمند چالش جدیدی را در امنیت شهرها ایجاد کرده است. به‌طوری‌که با حملات سایبری ازسوی هکرها به این سیستم‌ها بخش وسیعی از زیرساخت‌های شهری با خطری جدی مواجه می‌شوند.

 

جدول ۱۰ شهر برتر دنیا از نظر امنیت دیجیتالی

رتبه شهر کشور امتیاز
۱ توکیو ژاپن ۸۸٫۴۰
۲ سنگاپور سنگاپور ۸۶٫۸۴
۳ شیکاگو ایالات‌متحده ۸۶٫۷۵
۴ آمستردام هلند ۸۵٫۷۹
۵ هنگ‌کنگ چین ۸۵٫۷۷
۶ تورنتو کانادا ۸۵٫۳۳
۷ لس‌آنجلس ایالات‌متحده ۸۵٫۱۲
۸ سن‌فرانسیسکو ایالات‌متحده ۸۵٫۱۲
۹ نیویورک ایالات متحده ۸۴٫۹۵
۱۰ دالاس ایالات متحده ۸۴٫۶۵

 

جدول ۱۰ شهری که در رتبه آخر از نظر امنیت دیجیتالی قرار دارند

رتبه شهر کشور امتیاز
۵۱ مسکو روسیه ۴۹٫۰۳
۵۲ بانکوک تایلند ۴۴٫۴۴
۵۳ قاهره مصر ۴۳٫۲۹
۵۴ کراچی پاکستان ۴۳٫۲۲
۵۵ تهران ایران ۳۹٫۸۸
۵۶ هوشی‌مین ویتنام ۳۹٫۷۸
۵۷ یانگون میانمار ۳۹٫۰۷
۵۸ داکا بنگلادش ۳۸٫۳۳
۵۹ مانیل فیلیپین ۳۶٫۶۱
۶۰ جاکارتا اندونزی ۳۶٫۶۰

 

رده‌بندی ۶۰ شهر امن جهان در سال ۲۰۱۷

شاخص شهرهای امن ۲۰۱۷ چهار مقوله‌ امنیت را که در نسخه سال ۲۰۱۵ بررسی شده بود دنبال می‌کند که عبارتند از: امنیت دیجیتال، سلامت، زیرساخت‌ها و امنیت فردی (فیزیکی). باوجوداین  ۶ شاخص جدید به آن اضافه شده و فهرست را از ۵۰ شهر در سال ۲۰۱۵ به ۶۰  شهر افزایش داده است.

کلان‌شهر تهران سال ۲۰۱۵ هم در این رده‌بندی حضور داشت و از بین ۵۰ شهر با کسب ۵۳٫۷۸ امتیاز در رتبه ۴۹ قرار داشت. اما در رده‌بندی شاخص سال ۲۰۱۷ با کسب امتیاز ۵۶٫۴۹ از بین ۶۰ شهر در سکوی ۵۲ قرار گرفته است. با وجود این، تهران همچنان در رتبه‌های آخر این رده‌بندی ایستاده است.

توکیو، پایتخت ژاپن، هم در گزارش سال ۲۰۱۵ و هم در گزارش امسال در رتبه اول قرار دارد و به‌ویژه در بخش امنیت دیجیتالی بیشترین قدرت اجرایی را داشته است. باوجوداین، در مقوله امنیت سلامت هم در ۲۰۱۵ و هم امسال رتبه هفتم را کسب کرده درحالی‌که در مقوله امنیت زیرساخت‌ها از رتبه دهم در سال ۲۰۱۵ به رتبه دوازدهم در سال ۲۰۱۷ سقوط کرده است.

شهرهای آسیایی و اروپایی همچنان در راس این شاخص باقی مانده‌اند. به‌طوری‌که از ۱۰ رتبه نخست، چهار رتبه مربوط به شهرهای شرق آسیا شامل: توکیو، سنگاپور، اوزاکا و هنگ‌کنگ و سه رتبه از آن، شهرهای اروپا شامل: آمستردام، استکهلم و زوریخ است. در خاورمیانه دو شهر جده و ریاض هر دو از عربستان سعودی در رتبه‌های قبل‌از ۵۰ این فهرست قرار دارند.

بیشتر شهرهایی که رده‌های پایین این جدول را کسب کرده‌اند در آسیا، خاورمیانه و آفریقا قرار دارند و سه شهر داکا، یانگون و کراچی به‌ترتیب رتبه‌های ۵۸ تا ۶۰ را به‌دست آورده‌اند. از مجموع ۱۰ رتبه انتهای فهرست این شاخص، سه شهر در جنوب‌شرقی آسیا شامل: مانیل، هوشی‌مین و جاکارتا، دو شهر در جنوب آسیا شامل: داکل و کراچی و دو شهر در خاورمیانه شامل: قاهره و تهران قرار دارند.

هرچند مسئله امنیت همچنان ارتباط نزدیکی با ثروت دارد اما در گزارش سال ۲۰۱۷ امتیاز شهرهای با درآمد بالا افت کرده است. به‌طوری‌که از ۱۴ شهر مربوط به کشورهای ثروتمند، رتبه امنیت ۱۰ شهر نسبت به سال ۲۰۱۵ کاهش یافته است. درحالی‌که اقتصادهای در حال‌ توسعه در نیمه بالای جدول سلطه بیشتری دارند (غالب شهرهای نیمه پایینی در کشورهای فقیرتر هستند).

 

۱۰ شهر بالای جدول در شاخص شهرهای امن ۲۰۱۷

رتبه شهر کشور امتیاز
۱ توکیو ژاپن ۸۹٫۸۰
۲ سنگاپور سنگاپور ۸۹٫۶۴
۳ اوزاکا ژاپن ۸۸٫۸۷
۴ تورنتو کانادا ۸۷٫۳۶
۵ ملبورن استرالیا ۸۷٫۳۰
۶ آمستردام هلند ۸۷٫۲۶
۷ سیدنی استرالیا ۸۶٫۷۴
۸ استکهلم سوئد ۸۶٫۷۲
۹ هنگ‌کنگ چین ۸۶٫۷۲
۱۰ زوریخ سوییس ۸۵٫۲۰

 

۱۰ شهر پایین جدول در شاخص شهرهای امن ۲۰۱۷

رتبه شهر کشور امتیاز
۵۱ قاهره مصر ۵۸٫۳۳
۵۲ تهران ایران ۵۶٫۴۹
۵۳ کوییتو اکوآدور ۵۶٫۳۹
۵۴ کاراکاس ونزوئلا ۵۵٫۲۲
۵۵ مانیل فیلیپین ۵۴٫۸۶
۵۶ هوشی‌مین ویتنام ۵۴٫۳۳
۵۷ جاکارتا اندونزی ۵۳٫۳۹
۵۸ داکا بنگلادش ۴۷٫۳۷
۵۹ یانگون میانمار ۴۶٫۴۷
۶۰ کراچی پاکستان ۳۸٫۷۷

 

در مقوله‌های امنیت سلامت و زیرساخت‌ها تهران در شمار کشورهای قبل‌از ۵۰ جای دارد و بنابراین، در جدول ۱۰ رتبه آخر قرار نگرفته است که نشان از امتیاز بهتر نسبت به مقوله امنیت دیجیتالی و امنیت فردی دارد. همچنین در بخش حوادث جاده‌ای نرخ تهران، حدود ۷ هزار نفر در یک‌میلیون در سال است. درحالی‌‌که رقم تصادف‌های جاده‌ای در واشنگتن حدود ۳۶ هزار نفر در یک‌میلیون در سال و نرخ فرانکفورت ۳۱ هزار نفر در یک‌میلیون در سال است. همچنین پایتخت ایران مواجه‌ نشدن با بلایای طبیعی در نمودار مرگ ناشی از فجایع طبیعی وارد نشده است. در مقوله امنیت فردی، تهران با کسب ۵۹٫۱۸ امتیاز و قرار گرفتن در سکوی ۵۲، در شمار ۱۰ رتبه آخر فهرست این مقوله جای دارد.

نمودار نرخ حوادث رانندگی شهرها که در آن واشنگتن و فرانکفورت در رتبه‌های اول و دوم قرار دارد. نرخ این قبیل حوادث در تهران نسبتا پایین است

 

مقصد گردشگری محبوب ایرانی‌ها رتبه دوم در حملات تروریستی!

نکته جالب‌توجه در این گزارش، نمودار بسامد و شدت حملات تروریستی است که در آن استانبول با متوسط ۹۰ مجروح در سال پس از کراچی در رتبه دوم قرار دارد. این درحالی‌است که استانبول یکی از محبوب‌ترین مقصدهای گردشگری ایرانی‌ها است. در این نمودار، متوسط تعداد مجروحان حوادث تروریستی در سال برای تهران حدود ۱۰ نفر است.

نمودار بسامد و شدت حملات تروریستی است که در آن استانبول با متوسط ۹۰ مجروح در سال پس از کراچی در رتبه دوم قرار دارد