چمدان : خاندان سلطنتی پرتغال سال ۱۸۰۷ از دست ارتش ناپلئون فرار کردند و به ریو دو ژانیرو آمدند و بین سال‌های ۱۸۰۸ تا ۱۸۲۱ در خانه‌ای زندگی کردند که در سال ۱۸۹۲به موزه ملی برزیل تبدیل شد. موزه‌ای که ۳ آگوست ۲۰۱۸ از ساعت ۷ و ۳۰ دقیقه به وقت محلی شروع به سوختن کرد و تا صبح روز سه‌شنبه ویران شد.

موزه ملی برزیل در سال ۱۸۱۸ تاسیس شد و تا پیش‌از انتقال به این ساختمان تاریخی در ساختمان پارک سانتانا نگهداری می‌شد و درست در سالی که تولد ۲۰۰ سالگی‌اش را جشن می‌گرفت طعمه حریقی شد که هنوز علت آن مشخص نیست اما خشمی بزرگ در دل مردم ریو برافروخت و به‌همین‌دلیل پلیس شب گذشته برای کنترل جمعیت برزیلی‌های معترض از گاز اشک‌آور استفاده کرد.

کریستینا سِرِخو، یکی از دو معاون مدیر موزه ملی برزیل در این‌خصوص می‌گوید: «این موزه، بزرگ‌ترین موزه تاریخ طبیعی در آمریکای لاتین بود. ما مجموعه‌های بسیار ارزشمندی داریم. بسیاری از این مجموعه‌ها بیش‌از ۱۰۰ سال است که اینجا نگهداری می‌شوند.»

لوییس دوآرته، دیگر معاون مدیر این موزه می‌گوید: «آنچه رخ داده فاجعه‌ای غیرقابل تحمل است. این موزه میراث ۲۰۰ ساله این کشور بود. این موزه ۲۰۰ سال خاطره، ۲۰۰ سال علم، ۲۰۰ سال فرهنگ و آموزش است.»

دوراته در گفت‌وگو با تلویزیون برزیل بروز چنین حادثه‌ای را بدیهی می‌داند و ادامه می‌دهد: «خطر آتش در ذهن متصدیان موزه همیشه وجود داشت به‌طوری‌که آنها هر روز تمام دستگاه‌های داخل دفترهایشان را از برق می‌کشیدند و حتی مدتی قبل، نزد آتش‌نشان‌ها دوره‌های آموزشی برای مدیریت موقعیت‌های اضطراری را آموخته بودند.»

به گفته این معاون موزه، خسارات وارده بسیار گسترده است و شهاب‌سنگی که سال ۱۷۸۴ کشف شد و مقاومت بسیار بالایی دربرابر حرارت دارد جزء معدود اشیایی است که در این سانحه سالم مانده است.

نخستین و باارزش‌ترین فسیل دندان دایناسوری که سال ۲۰۰۲ در منطقه آب‌بید کرمان کشف شده بود با مجوز رئیس‌ وقت پژوهشکده علوم زمین دکتر منوچهر قرشی به رسم امانت به موزه ملی برزیل فرستاده شد و هرگز به ایران بازنگشت. سرنوشت این فسیل پس از این آتش سوزی هنوز مشخص نیست

علاوه‌بر این شهاب‌سنگ، اشیای باارزش دیگری در این موزه نگهداری می‌شدند که از جمله آنها می‌توان به نقاشی دیواری رمی اشاره کرد که از فوران آتشفشان وزویوو در شهر پمپی نجات یافته است. مصنوعات به‌جامانده از مصر باستان و دوره رم-یونان، فسیل‌های گیاهی و جانوری، استخوان‌های دایناسورها و به‌ویژه بقایای اسکلت ۱۲هزارساله انسان و قدیمی‌ترین فسیل انسانی کشف‌شده در آمریکای جنوبی و همچنین یکی از بهترین مجموعه‌های ادبیات بومی و مصنوعات اشاره کرد که به احتمال بسیار بیشتر آنها نابود شده‌اند.

همچنین بنابر پستی که عرفان خسروی، دیرینه‌شناس و پژوهشگر متخصص در حوزه دایناسور در اینستاگرامش نوشته است، نخستین و باارزش‌ترین فسیل دندان دایناسوری که سال ۲۰۰۲ در منطقه آب‌بید کرمان کشف شده بود با مجوز رئیس‌ وقت پژوهشکده علوم زمین دکتر منوچهر قرشی به رسم امانت به موزه ملی برزیل فرستاده شد و هرگز به ایران بازنگشت.

در گفت‌وگویی که همشهری دوچرخه اسفند ۱۳۹۵ با این پژوهشگر انجام داد، خسروی درباره ماجرای خروج این دندان گفته بود: «دندان یک دایناسور گوشت‌خوار که در سال ۱۳۸۱ خورشیدی پیدا کردیم. یک دیرین‌شناس برزیلی که برای کمک به ما آمده بود، مهم‌ترین یافته‌ ما را (مثلاً) برای پژوهش علمی با خودش برد و برای من عجیب بود که سازمان زمین‌شناسی اجازه داد که آن را از کشور خارج کند. معلوم نیست بتوانیم این دندان را به ایران برگردانیم.»

چه کسی مقصر است؟

الکساندر کلر، مدیر موزه ملی برزیل در ریو دو ژانیرو می‌گوید: «فقط گریستن کافی نیست. لازم است دولت فدرال که منابع مالی در اختیار دارد به موزه برای بازسازی تاریخش کمک کند.»

میشل تِمر، رییس‌جمهوری برزیل که یکشنبه‌شب در توییتی نوشته بود: «امروز، روزی حزن‌انگیز برای موزه‌داری کشور ما است. ۲۰۰ سال کار پژوهشی و دانش ما از بین رفت»، در پایان عملیات اطفاء حریق قول داد که از چند بانک خصوصی، بانک توسعه دولتی، شرکت معدنکاوی والم و شرکت نفتی پتروبراس یک شبکه حمایت اقتصادی برای بازسازی ساختمان موزه و بازسازی مجموعه‌های آن تشکیل دهند.

اما در این‌ میان واکنش سرخو سا لیتائو، وزیر فرهنگ برزیل با انتقادهای بسیاری ازسوی مردم و رسانه‌ها مواجه شد. لیتائو بدون‌اینکه مسئولیتی بپذیرد یا جزییات بیشتری ارائه دهد گفت: «از این تراژدی می‌شد جلوگیری کرد.»

او افزود: «مشکلات موزه ملی درطول زمان انباشته شده بودند.»

این وزیر برای رفع مسئولیت از خود خاطرنشان کرد که سال ۲۰۱۵ در دولت چپ‌گرای دیلما روسف، این موزه برای انجام کارهای حفظ‌ و نگهداری مدتی تعطیل شد.

او در ادامه گفت: «باید از این تراژدی درس گرفت. برزیل نیاز دارد از میراث فرهنگی و مجموعه‌های موزه‌هایش بهتر مراقبت کند.»

بسیاری از مردم خشمگین و غمگین ریو مقابل ساختمان سوخته موزه تجمع کردند و بی‌توجهی به حفظ و نگهداری شیرهای آتش‌نشانی را مورد انتقاد قرار دادند و همچنین نسبت به این مسئله که ریو به تازگی بودجه کلانی برای ساختن موزه جدیدی اختصاص داده است اعتراض کردند.

سرهنگ روبرتو روبادی رئیس آتش‌نشانی ریو روز گذشته در اولین گزارش اطفاء حریق ساختمان توضیح داده بود: «آتش‌نشان‌ها به‌اندازه کافی آب در اختیار نداشتند زیرا دو شیر آتش‌نشانی خیابان کار نمی‌کرد و ما توانستیم فقط از آب تانکرها و آب دریاچه نزدیک موزه استفاده کنیم. ساختمان موزه قدیمی و محتوی مقادیر بالایی مواد قابل اشتعال بود و مقدار زیادی چوب و نسخی که در بایگانی داشت.»

بسیاری دیگر از شهروندان ریو هم سیاست‌های ریاضتی و فساد‌های مالی دولت را مقصر این حادثه دانستند.

مارینا سیلوا، وزیر سابق محیط‌زیست و نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری اکتبر امسال در توییتی نوشت: «این آتش به‌مثابه بریدن بخشی از حافظه برزیلی‌ها است.»

سیلوا در ادامه نوشت: «این مجموعه محتوی اشیایی است که به ما کمک می‌کردند هویت ملی خودمان را بشناسیم و حالا بیشتر آنها به خاکستر تبدیل شده‌اند.»

موزه ملی برزیل با قدمت ۲۰۰ سال در شهر ریودوژانیرو روز کاری یکشنبه را به پایان رساند و شب‌هنگام آتش گرفت. این حادثه خسارت جانی دربر نداشت اما به‌گفته یکی از دو معاون مدیر این موزه، بخشی نامعلومی از علم، تاریخ و فرهنگ برزیل در این آتش‌سوزی از بین رفت

 

خاندان سلطنتی پرتغال سال ۱۸۰۷ از دست ارتش ناپلئون فرار کردند و به ریو دو ژانیرو آمدند و بین سال‌های ۱۸۰۸ تا ۱۸۲۱ در خانه‌ای زندگی کردند که در سال ۱۸۹۲به موزه ملی برزیل تبدیل شد

 

این موزه ۲ آگوست ۲۰۱۸ از ساعت ۷ و ۳۰ دقیقه به وقت محلی شروع به سوختن کرد و تا صبح روز سه‌شنبه ۴ آگوست ویران شد

 

تصاویر هوایی که شدت حادثه حریق را نشان می‌دهد

 

تصاویر هوایی که شدت حادثه حریق را نشان می‌دهد

 

تصاویر هوایی که شدت حادثه حریق را نشان می‌دهد

 

نخستین و باارزش‌ترین فسیل دندان دایناسوری که سال ۲۰۰۲ در منطقه آب‌بید کرمان کشف شده بود با مجوز رییس‌ وقت پژوهشکده علوم زمین دکتر منوچهر قرشی به رسم امانت به موزه ملی برزیل فرستاده شد و هرگز به ایران برنگشت

 

اسکلت دایناسور آنگاتوراما لیمای که در موزه ملی برزیل نگهداری می‌شد

 

اسکلت دایناسور مکساکالیساروس که در موزه ملی برزیل نگهداری می‌شد

 

شهاب‌سنگی که در ۱۷۸۴ کشف شد و در موزه ملی برزیل نگهداری می‌شد

 

این شهاب‌سنگ که مقاومت بالایی دربرابر حرارت دارد جزء معدود اشیایی است که از این حادثه نجات یافته‌اند

 

جسد مومیایی شیلیایی که در موزه ملی برزیل نگهداری می‌شد

 

جمجمه زنی به نام لوزیا | این جمجمه که حدود ۱۲هزار سال قدمت دارد قدیمی‌ترین بقایای انسان در قاره آمریکا است

 

فسیل لاک‌پشت که در موزه ملی برزیل نگهداری می‌شد

 

تابوت چوبی باز نشده شا-آمون-اِم-سو مربوط به سال ۷۵۰ پیش‌ازمیلاد که در موزه ملی ریو نگهداری می‌شد

 

  خودکشی ملی؛ قدیمی‌ترین موزه برزیل طعمه حریق شد│ احتمال نابودی اسکلت ۱۲هزارساله انسان │ واکنش رئیس جمهور برزیل