چمدان : آنچه که در مجموعه سازه‌های آبی تاریخی شوشتر معروف به «سیکا» ریزش کرده است بعد از بقایای کارخانه قدیمی یخ سازی و دو پلان (یعنی دو پل)  قرار دارد و محل ریزش طاق یکی از کانال‌هاست که بخشی از سازه‌های آبی تاریخی ثبت جهانی شوشتر محسوب می‌شود.

عکس: مجتبی گهستونی

بر اساس گزارش مجتبی گهستونی کنشگر مدنی حوزه میراث فرهنگی خوزستان به چمدان این ریزش هشداری جدی است برای ضرورت مرمت هرچه بیشتر و بهتر سازه‌هایی که در طی سده‌های گذشته متحمل انواع آسیب‌های انسانی و طبیعی بودند و نیازمند مرمت مراقبت هرچه بیشتر هستند.

از جمله عوامل آسیب رسان در حلقه آبی شوشتر که بارها کارشناسان بر آن تاکید داشته و دارند به موضوعاتی همچون شرایط جوی و طبیعی، آسیب‌های ایجاد شده بر اثر شرایط پیدایش سنگ و بافت سنگ‌ها، هوازدگی، فرسایش و متورق شدن سنگ، شوره و همچنین آسیب‌های انسانی، حیوانی، گیاهی و سازه‌ای مربوط است.

عکس: مجتبی گهستونی

به گواه کارشناسان اگر سنگ‌ها تحت فشار مداوم و تدریجی قرار گیرند چین می‌خورند، البته نوع عکس العمل سنگ‌ها به حالت، جنس سنگ، مدت زمان تأثیرآن و دمای محیط بستگی دارد. ناهمواری‌های سطح زمین به دلیل این نوع فعالیت‌های درونی ایجاد شده‌اند و به دلیل چین خوردگی یا کشیدگی سطح زمین است که شکستگی در سنگ‌ها رخ می‌دهد.

تخریب و نگرانی از خطر ریزش تنها محدود به این طاق نمی‌شود، چرا که وضعیت پل بند گرگر، تونل بلیتی، دیواره‌های صخرهای خانه مرعشی و محدوده خانه وکیل تنها بخشی از نگرانی این مجموعه از سازه‌های ثبت جهانی آبی تاریخی شوشتر است.

نکته مهمتر اینکه مجموعه سازه‌های ثبت جهانی فقط محدود به محل آبشارهای سیکا نیست و دیگر سازه‌ها در کل شهر شوشتر پراکنده‌اند و هرکدام متحمل مشکلات دیگر هستند.

محلی که ترک خورده و ریزش کرده است چون در پائین دیواره خانه مرعشی قرار دارد احتمال اینکه برای آن بنا که ترک‌های زیادی بر دیواره آن ایجاد شده، خطرآفرین باشد.

از جمله دلایل ریزش طاق که در حاشیه مسیر بازدید گردشگران است، فشار سازه‌های چوبی و نرده‌ها بر آن برای تردد گردشگران ذکر شده، چرا که  بار سنگین بر روی طاق‌ها و دیوارها در چندین قسمت از بنا ایجاد ترک کرده‌است.

عکس: مجتبی گهستونی

نبود اراده جدی برای مرمت و استحکام بخشی و ایمن سازی در بخش‌هایی از سازه‌های آبی تاریخی و ثبت جهانی شده شوشتر از جمله دل نگرانی‌های دوستداران میراث فرهنگی محسوب می‌شود.


مجموعه سازه‌های آبی تاریخی شوشتر معروف به آبشارهای سیکا به شماره ۲۱۸۰ در تاریخ ۱۷/۹/۱۳۷۷ ثبت ملی شدند و در تاریخ ۵ تیرماه ۱۳۸۸ به شماره ۱۳۱۵ ثبت جهانی شدند.

مجموعه سازه‌های آبی تاریخی شوشتر به عنوان دهمین اثر ثبت جهانی شده ایران تاییدی است بر هوش و ذکاوت ایرانیان. درست بر پیشانی تکه سنگ بزرگی که شوشتر نام دارد.


بیش از ۳۰ آسیاب تاریخی در مجموعه سازه‌های آبی تاریخی شوشتر وجود دارد.

  زیبای خفته جنوب ایران | سازه‌های آبی شوشتر؛ بزرگترین مجموعه صنعتی دنیا پیش از انقلاب صنعتی