چمدان :  در تاریخ ۰۴ /۰۶/ ۱۳۹۴ جلسه هیات وزیران به پیشنهاد نامه شماره ۲۱۴۰۲/۹۳۲ مورخ ۲۴ /۹/ ۱۳۹۳ سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مبنی بر اصلاحیه، آیین‌نامه ایجاد، اصلاح، تکمیل درجه‌بندی و نرخ‌گذاری تاسیسات گردشگری برگزار شد و به موجب ماده ۱ آیین نامه ایجاد، اصلاح، تکمیل، درجه بندی و نرخ گذاری تاسیسات گردشگری، خانه مسافر به عنوان تاسیس گردشگری همچون هتل و مسافرخانه رسمیت یافت.

با توجه به آیین نامه مذکور، معاون رئیس جمهور و رئیس میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری طی نامه شماره ۸۵۳۰۴/۹۴۳۴۰۰ مورخ۱۱ /۱۲/ ۱۳۹۴ (نامه مسعود سلطانی‌فر به مرتضی رحمانی موحد) دستورالعمل اجرایی ساماندهی و مدیریت خانه مسافر را به معاونت گردشگری و سپس به کل کشور ابلاغ کرد.

خانه مسافر به واحدهای اقامتی با کاربری مسکونی و مالکیت خصوصی اطلاق می‌شود که براساس ویژگی‌های اقلیمی هر استان از سازمان مجوز اقامت گردشگران داخلی و خارجی را اخذ می‌کنند که شامل انواع ویلا، آپارتمان، خانه، سوئیت می‌شود. خانه مسافرها بیش از یک دهه است که وارد سیستم اقامتی کشور شده‌اند و با این مصوبه به صورت رسمی به عنوان واحدهای اقامتی شناخته شدند.

درعین حال معاون گردشگری وقت بر این مهم تاکید داشت که راه اندازی خانه استجاری برای اقامت گردشگران داخلی و خارجی در شهر تهران تخلف محسوب می‌شود. او دلیل جلوگیری از فعالیت خانه مسافر در شهر تهران را تعداد واحدهای اقامتی عنوان کرده و گفته بود: با توجه به وجود تعداد قابل توجه هتل، هتل آپارتمان و مهمانپذیر در سطح شهر تهران و پروژه‌های متعدد در حال ساخت، راه اندازی خانه مسافر که فلسفه اصلی راه اندازی آن پشتیبانی و تکمیل واحدهای اقامتی در مناطق پر گردشگر در ایام پیک سفر بود، جایز نیست.

جمشید حمزه زاده رئیس جامعه هتلداران کشور درباره طرح خانه مسافرها گفته است: اول قرار بود این طرح در ۶ استان پرگردشگر از جمله مازندران، گیلان و گرگان، قم، خراسان رضوی و فارس آن هم در زمان غیر پیک اجرا شود اما بعدها فراگیر شد و مشکلاتی را بوجود آورد. برخی از این خانه مسافرها غیراستاندارد هستند و سازمان میراث فرهنگی به خانه‌ای مجوز داده که از نظر ایمنی صفر است

تمام این مطالب در حالی بیان می‌شد که هتلداران و صاحبان مراکز اقامتی مجاز با فعالیت خانه مسافرها مخالف بودند چنانکه جمشید حمزه زاده، رئیس جامعه هتلداران کشور درباره طرح خانه مسافرها گفته بود: اول قرار بود این طرح در ۶ استان پرگردشگر از جمله مازندران، گیلان و گرگان، قم، خراسان رضوی و فارس آن هم در زمان غیر پیک اجرا شود اما بعدها فراگیر شد و مشکلاتی را بوجود آورد. برخی از این خانه مسافرها غیراستاندارد هستند و سازمان میراث فرهنگی به خانه‌ای مجوز داده که از نظر ایمنی صفر است.

سلطان مرادی رئیس اتحادیه هتلداران مازندران نیز عنوان کرده‌ بود: امروزه هتلداران باید از خانه مسافرها، گردشگر بگیرند. حتی صاحبان این خانه مسافرها در کنار هتل‌ها کیوسکی ایجاد کرده‌اند که ۶-۵ نفر در آن نشسته قلیان می‌کشند و مسافر این هتل‌ها را به خانه مسافرها می‌برند. همچنین رئیس اتحادیه هتلداران خوزستان نیز از اقامت گردشگران عراقی در خانه مسافرها خبر داده‌ بود.

تمام این انتقادات سبب شد تا در مرداد ماه ۱۳۹۶ که همزمان با ریاست زهرا احمدی پور به عنوان رئیس سازمان میراث و گردشگری بود، شاهد انتشار اخبار اصلاح «آیین‌نامه ایجاد، اصلاح، تکمیل، درجه‌بندی و نرخ‌گذاری تاسیسات گردشگری و نظارت بر آن‌ها» باشیم. چنانکه گفته شد، صدور مجوز جدید برای «خانه مسافر»‌ها تا تعیین تکلیف درباره‌ آن‌ها متوقف شد و بنابر این مهم نهاده شد تا در اصلاح این آیین نامه، نام «خانه مسافر»، «هتل بیمارستان» و «دفاتر خدمات مسافرتی» از مصادیق تاسیسات گردشگری حذف شود. همچنین «پانسیون»‌ها که در آخرین اصلاحات از این آیین‌نامه حذف شده بود، بار دیگر اضافه شود. البته این امر بعد از آنکه مورد تایید هیأت دولت قرار بگیرد مصوب خواهد شد.

رئیس جامعه هتلداران کشور می‌گوید: نخستین تبعات فعالیت خانه مسافرها این است که کیفیت خدمات را کاهش می‌دهد چراکه این منازل فاقد ایمنی، بهداشت، ارائه خدمات مناسب به گردشگران و… است. درعین حال چنین محل‌هایی به مکان تجمع افراد ناباب تبدیل می‌شود چراکه در بیشتر مواقع کنترل خاصی روی این مراکز انجام نمی‌شود

اما این تصمیمات با حضور تیم علی اصغر مونسان در سازمان میراث و گردشگری متوقف شد چراکه گفته می‌شود مسئولان ساماندهی خانه مسافرها قراردادی چهار ساله با سازمان میراث و گردشگری امضا کرده‌اند که تاکنون دو سال آن سپری شده‌ است و همچنان دو سال دیگر از آن قرارداد باقی مانده‌است.

با این وجود، رئیس جامعه هتلداران کشور همچنان تاکید دارد: نخستین تبعات فعالیت خانه مسافرها این است که کیفیت خدمات را کاهش می‌دهد چراکه این منازل فاقد ایمنی، بهداشت، ارائه خدمات مناسب به گردشگران و… است. درعین حال، طی سال‌های گذشته بارها دیده شده‌است که چنین محل‌هایی به مکان تجمع افراد ناباب تبدیل می‌شود چراکه در بیشتر مواقع کنترل خاصی روی این مراکز انجام نمی‌شود. از دیگر سو، مسافران برای اقامت در خانه مسافر هیچ محدودیتی ندارند و نظارت کافی بر روی آنها صورت نگرفته‌است.

رحمانی موحد نیز در آخرین روزهای حضور در معاونت گردشگری اعلام کرده ‌بود بیش از ۲۰۰ هزار خانه و آپارتمان غیرمجاز در سراسر کشور شناسایی شده‌اند که بدون مجوز در حال خدمات دهی به گردشگران هستند. شاید به رسمیت شناختن نام خانه مسافر یکی از دلایل فعالیت هزاران خانه و آپارتمان غیر مجاز شده ‌باشد. این روزها باز هم در آستانه آغاز سفرهای نوروزی، بازار خانه مسافرها داغ شده‌ است و حتی در اختیار قرار دادن غرفه‌ای به خانه مسافرها در یازدهمین نمایشگاه بین المللی گردشگری و صنایع وابسته تبدیل به نقطه عطفی برای به رسمیت شناختن دوباره آنها در دور جدید و حضور تیم مونسان در سازمان میراث و گردشگری است.